HomeDe taak der wijsbegeertePagina 9

JPEG (Deze pagina), 851.22 KB

TIFF (Deze pagina), 8.41 MB

PDF (Volledig document), 37.54 MB

g I . Wi -,-,....- ,.._...._..-,_-i.._..,.,...~..r.-.,.... ..., 7, ..7,77, 7.-, ,,,, ,,?.«,, %~-<.-;--re-=-#·¤‘-1=~
!
7 r
l
wijsgeerig te zijn van karakter. Er is een wijsbegeerte "
l van den godsdienst, een wijsbegeerte van het recht,
, een wijsbegeerte van de geschiedenis, eene van
’ de taal, eene van de natuur. Behalve die vijf is
l er nog een wijsgeerige zielkunde, een wijsgeerige
jh zedenkunde, een wijsgeerige schoonheidsleer. Voeg
daarbij de leer der kennis, de logica en de meta-
l physica, algemeen geacht als de wijsgeerige vakken
E bij uitnemendheid, dan wordt de reeks door de ge-
;, schiedenis der wijsbegeerte zelf, als twaalfde in de
rij, besloten. Teneinde nu de hoogere eenheid, waarin
j . die twaalf misschien zijn op te lossen, te vinden,
j trachten wij ze vooraf te verdeelen in groepen.
’ En dan bieden zich het allereerst de vakken aan,
j die zich bezig houden met den aard en de wetten
E van onze kennis zelf: de leer van het kenvermogen
T en de logica. Op den voorgrond sta, dat wij niet l
à te vragen hebben naar hare nuttigheid. Werpt de
wetenschap vruchten af voor de praktijk, die vruch-
ten zullen niet worden versmaad, maar om vrucht
jj is het geen enkele wetenschap te doen. De weten-
schap gaat uit zooals Abraham uitging, niet vragend
waarheen, naar een land, dat de Heer hem wijzen
•' · zou. Het is alleen de vraag of het onderzoek een
l zaak betreft, de moeite van eenig onderzoek waard.
l En dan mag toch worden gevraagd, wat meer de
moeite waard kan zijn van wetenschappelijken arbeid
dan een onderzoek naar den aard der menschelijke
_ kennis, zelf. Een leger van geleerden, verspreid over
geheel de beschaafde wereld, is bezig om ten koste
van zwaren arbeid aan natuur en geest hunne ge-
a heimen te ontwringen. Nelke vraag kan van dieper
l
1
I
·
I
<