HomeDe taak der wijsbegeertePagina 6

JPEG (Deze pagina), 914.85 KB

TIFF (Deze pagina), 8.40 MB

PDF (Volledig document), 37.54 MB

. 4 j
opschrift: goed om te eten. Ook levert de aarde de
, dingen, die de mensch behoeft, niet altijd zoodanig
af, dat zij geschikt zijn voor onmiddellijk gebruik: in j
den regel moeten zij vooraf daartoe geschikt worden 'i
gemaakt. Kortom: de zucht om in zijn bestaan te i l
volharden drijft, in verband met den toestand der
hem omringende natuur, den mensch tot onderzoek . V
en dat onderzoek levert hem kennis. De kennis is .l,
de kleindochter van den nood.
l Op dat standpunt blijven sommigen evenwel niet
staan. Millioenen mogen vrede hebben bij een kennis ,,
van de dingen, voldoende om te leven, anderen gaan een
schrede verder, en zetten het onderzoek voort, ook Z
nadat zij de middelen om te bestaan hebben veroverd, ‘
nu dus niet meer door nood gedreven maar door
weetgierigheidl Zoo is de menschheid gekomen en gaat
zij voort te komen in het bezit van allerlei kennis, en "
die kennis kan dan verder de grondslag worden van "
wetenschap. Kennis toch en wetenschap zijn niet een
en hetzelfde. Zal kennis wetenschap worden, dan
‘ moet zij allereerst door de critiek worden gereinigd,
vervolgens naar eene wel overlegde methode worden ,,
bearbeid en aangevuld, ten slotte worden afgeleverd iï
als een samenhangend tafereel. Een tweetal voor-
beelden uit eigen tijd en eigen land moge dien over-
gang van kennis tot wetenschap toelichten. Buys
Ballot heeft door opmerkingen omtrent de ver-
. schijnselen in den dampkring critisch te zuiveren, 1
j` methodisch te bearbeiden en aan te vullen en door ,
l ten slotte te zoeken naar samenhang in de zoo ver-
kregen feiten een nieuwe wetenschap het aanzijn `
gegeven: de meteorologie. Tiele heeft, door wat
l
l
l l
1