HomeDe taak der wijsbegeertePagina 39

JPEG (Deze pagina), 892.86 KB

TIFF (Deze pagina), 8.33 MB

PDF (Volledig document), 37.54 MB

33
, uitgebreid om de gansche menschheid te omhelzen.
j Wijsgeeren hebben, waren zij bijeen, nog nooit een E
l lied aangeheven, tenzij misschien op een congres een A
‘ volkslied; de schare laat hare psalmen ten hemel
· opgaan. Zijn godsdienst en philosophie met elkander
1 te vergelijken? ls er tusschen beiden eenige betrek-
king? Hetlaatste zonder twijfel. Bij de Grieken was
de philosophie.wegbereidster van eene monistische
wereldbeschouwing en stond daar dus tegen den
polytheïstischen volksgodsdienst over. In de Middel-
> ` eeuwen komt de wijsbegeerte in dienst van den gods-
, dienst. Na langen strijd wordt zij van die boeien
bevrijd en in den nieuweren tijd kan zij haar eigen
Q wegen kiezen, altijd met dien verstande, dat de wijs-
J begeerte niet rake aan het dogma. Langzamerhand
5 verandert ook dat: de wijsbegeerte onderzoekt ook
. den inhoud des geloofs, en in de eeuw der Aufklä-
rung meent men een redelijken godsdienst te kunnen
stichten, geschikt om den godsdienst der kerk te
` 4, vervangen. Er zijn dus voortdurend betrekkingen
‘ itusschen beiden. Immanuel Kant meent, dat het ge-
l bied van de wijsbegeerte buiten dat van den gods-
dienst ligt, dat beiden echter elkander aanvullen, voor
zoover een zinnelijke wereld naar een bovenzinnelijke
‘ V wereld heenwijst. ls evenwel de mensch, die gelooft,
niet dezelfde als die denkt? Schleiermacher wees,
j om aan die moeilijkheid te ontkomen de zinnelijke en
· bovenzinnelijke wereld toe aan verschillende vermo- V
' gens: de zinnelijke aan het verstand, de bovenzinne-
, lijke aan het gevoel. Hegel daarentegen ontkwam
{ aan het bezwaar, dat zich tegen l{ant’s zienswijze
verheft, door aan godsdienst en wijsbegeerte den-
s
i