HomeDe taak der wijsbegeertePagina 24

JPEG (Deze pagina), 873.81 KB

TIFF (Deze pagina), 8.29 MB

PDF (Volledig document), 37.54 MB

‘ E
a l
W
_ . l
,· 22 l

{ ik later Spinoza- en Leibniz legde op de lippen. Liet ,
ik Plato onzin spreken? Heeft Aristoteles geschreven
om niet? Ach, naamt gij met eenige aandacht kennis E
I van mijn leven, gij zoudt veeleer zien, dat de proble-
men wel dezelfde blijven, maar door mij toch worden j
gebracht op hooger niveau, ja, dat mijn leven - ik `jn
· heb het aan de wereld doen zeggen en bewijzen door f
Hegel- een gang is van logische ontwikkeling".
Zoo spreekt de metaphysica en verklaart iemand haar l
nutteloos in naam van Kant, op Kant zelf doet l
zij tot hare verdediging een beroep. Daartoe wijst zij l
niet op het verschil, volgens sommigen bestaande 9
tusschen den eersten en den tweeden druk van diens
f Redecritiek. Men heeft dat verschil aangenomen en
op grond daarvan Kant’s karakter aangetast. Wie j
echter de hoogheid van Kant’s karakter te na komt, ·
doet niet anders dan zichzelf vonnissen. Maar er is [
j iets anders. Welk beeld vertoont dan nu die ervarings-
f wereld buiten welke het ons verboden is te treden?
, Er is gekroonde zielenadel, maar er is ook zielen- j
f adel, wreedelijk vertreden. Er is bitter lijden van on-
gerepte onschuld. Er is onmenschelijke tyrannie. Er
is tergend oppermachtig onrecht. »Deze schapen,
wat hebben u die gedaan?" predikte van der Palm, .§,
den dag, waarop duizenden jongelingen werden ge- E
voerd naar de afgrijselijkheden van het sla·gveid. Of
er recht in de wereld ls? De natuur althans weet er l
niet van. De zon schijnt over boozen en goeden, en
,' de akker van goeden en boozen wordt door den hagel
gelijkelijk verwoest Neen, de orde der dingen let niet
op der menschen zedelijk streven. De natuur is noch
recht- noch onrechtvaardig. Zij houdt zich onzijdig
i
a
· I
u

i
n
l