HomeDe taak der wijsbegeertePagina 22

JPEG (Deze pagina), 852.18 KB

TIFF (Deze pagina), 8.33 MB

PDF (Volledig document), 37.54 MB

2O I I
daarmede gaan buiten ons zelf." Zet u aan de voeten j
van Immanuël Kant, en word wijs: »Het land der Y
waarheid -­ grootsche naam! -­ is omgeven door j
een grooten en stormachtigen Oceaan, de eigenlijke I
woonplaats van den schijn, waar menige nevelbank IM
en menige wegsmeltende ijsberg de verbeelding nieuwe IT
landen doet scheppen en intusschen den rondzwer- ‘
venden en op ontdekking belusten zeeman misleidt I
met ijdele verwachtingen." Al onze kennis is besloten
in onszelf. Uit zichzelf uittreden kan niemand. Het I
ding op zich zelf is niets anders dan een grensbegrip,
door hetwelk wij herinnerd worden aan de lijn, door
‘ onze kennis niet te overschrijden. Verschijnsel is j
onze gansche wereld ~- het Zijn zelf staat als de I
Egyptische Isis, van het hoofd tot de voeten gesluierd.
Het Zijn ligt buiten de ervaring, en buiten de ervaring
kunt gij niet treden.
»Buiten de ervaring kunnen wij niet treden.” Ziet, j
IVI. H., het woord »ervaring" heeft een dubbele betee-
kenis. In engeren zin verstaan wij er onder: de ge- ‘
beurtenissen in onze zintuigen, in wijderen zin zh de
wereld, te midden van welke wij leven. Die ervaring
in ruimeren zin nu bevat elementen, door onszelf er
in gelegd, en die dus bewijzen, dat wij zeer zeker
buiten de grenzen gaan van de ervaring in engeren ,
zin. Twee voorbeelden. zVij ervaren niets dan eigen-
schappen, toch spreken wij van een »ding”. Dat
»ding” voegen wij aan de eigenschappen toe. ja, zóó I
ver gaan wij zelfs, dat wij aan de eigenschappen, die wij I
ervaren, slechts een relatief bestaan toekennen, en een
wezenlijk bestaan aan het ding, dat wij niet ervaren.
Niet anders - ziehier het tweede voorbeeld -- ervaren 1
I
I
I
I
I
I
I
- I