HomeDe taak der wijsbegeertePagina 15

JPEG (Deze pagina), 892.08 KB

TIFF (Deze pagina), 8.48 MB

PDF (Volledig document), 37.54 MB

_ ,7 __ _ __ _ _,,, , ._ -.-Y.-. W ... <­­«7­.~«#‘!!ä'!#·­%-F,»!­.a..;.i;‘ï.­
j r
l
I3
l van zijn kennen: de wereld, voorwerp van het onder-
zoek der bijzondere wetenschappen. Die bijzondere
, wetenschappen nu, brengen ons in kennis met allerlei
i begrippen, zonder dat zij zelf een onderzoek naar die l
V begrippen instellen. Wij hooren gewagen van worden
‘ en zijn, van stof en vorm, van substantie en causaal-
i verband, van hoeveelheid en hoedanigheid, van eenheid
.,, en veelheid, van eindig en oneindig, van kracht, van
beweging, van ruimte, van tijd, van geslachten en
soorten, van menschheid, van identiteit, van verantwoor-
delijkheid en vrijen wil, begrippen, met welke de ver-
l schillende wetenschappen arbeiden, zonder ze te be-
, arbeiden. Zij laten ze in het ruwe. Toch zijn die
rl algemeene begrippen eene bearbeiding overwaard.
Van ’s menschen identiteit gaan alle geestelijke
r wetenschappen uit Zonder het besef dat wij dezelfde
‘> blijven, kunnen wij niet van een tot twee tellen. Wij ,
ig zouden geen »twee" zeggen, indien wij ons niet her- l
j innerden »een” te hebben gezegd, en het vertrouwen
op ons geheugen berust weder op onze verzekerdheid,
, dat wij dezelfde zijn als het oogenblik te voren. Van
f die identiteit gaat de rechtsgeleerde uit en de zeden-
i kundige, de theoloog en de geschiedvorscher. Maar l
daarom is die identiteit nog geen open boek. Zij ver-
dient meer, dan eenvoudig te worden aanvaard en
{ door de bijzondere wetenschappen te worden toege-
past. Zij verdient een bijzondere studie, alleen reeds
daarom, wijl de mensch tot identiteit besluit, nog
voor hij in staat is te weten op welke gronden. De · l
,_ geschiedvorschengewaagt van een menschheid, de
natuuronderzoeker van soorten en geslachten, zonder
zich verder om die begrippen zelf te bekommeren.
l