HomeDe taak der wijsbegeertePagina 14

JPEG (Deze pagina), 873.65 KB

TIFF (Deze pagina), 8.48 MB

PDF (Volledig document), 37.54 MB

. l
l
[2
Shakespeare alleen daarom heeft kunnen schrijven,
dat er in den hemel en op de aarde meer dingen
zijn dan er gedroomd worden in de philosophie, wijl g
hij te vroeg leefde om kennis te kunnen nemen l
van de werken van Wolff. Toen kwam Kant en .
maakte door zijn studie van het kenvermogen aan
die voldaanheid een einde. Na Kant ging het den V
· vroegeren weg weder op. Het kenvermogen geraakte
in het vergeetboek, dientengevolge de philosophie in
een deerniswaardigen toestand - in 1863 moest
Otto Liebmann komen, om met groote stem Europa
op te roepen tot terugkeer naar Kant. Zwijgt J
maar, ik weet wat gij zeggen wilt. Ik weet, dat j
allerlei andere vragen branden om behandeling; ik il
weet dat tijdvragen geen uitstel gedoogen. Maar
mogen wij daarom het goud, door de ondervinding ver~ l
kregen, het venster uitwerpen als ware het onedel metaal? ll
Zonder schade kan de theorie der kennis niet wor- '“*.
den` genomen van het programma. Laten wij haar .
glippen, aan hare noodzakelijkheid worden wij weldra
herinnerd door de dwalingen, waartoe wij komen door .
te arbeiden zonder haar. Als de eerste groep van T
wijsgeerige vakken hebben wij dus vast te stellen de
theorie der kennis, waarbij dan ook de logica gerekend
wordt, de leer der wetten, waaraan het normale den-
ken onderworpen is.
Van de twaalf wijsgeerige vakken blijven er na
aftrek van logica en kennisleer nog tien over. Thans
hebben wij te onderzoeken, welke daarvan zichleenentot
vorming van een tweede groep. Daartoe schrijden wij
voort van den kennenden mensch naar het voorwerp
i
j, __ 7 *_;;_______________M__¢ ___r__________> _____________ ______________ __,__ ______ _ . . li . W,