HomeDe levensvoorwaarden onder volken op hoogen en op lagen trap van beschavingPagina 35

JPEG (Deze pagina), 819.43 KB

TIFF (Deze pagina), 8.20 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

l

A t
· ii
~ ss T
schappij tot een zeer hoog standpunt op te voeren, maar gl
' werken zij in ongunstigen zin, zoo kunnen zij haar ook is
dieper en dieper doen dalen. i
Onder natuurvolken is de afwijking van het gemiddeld i
standpunt van beschaving, dat een stam bereikt heeft j
zoowel in opgaande als in dalende richting altijd veel
‘ geringer. ~
In het voorafgaande schetste ik, in welke verhouding `
I de mensch op hoogen en op lagen trap van beschaving
staat tegenover de natuur en welke groote verschillen in
zijne levensvoorwaarden en in zijne eigen ontwikkeling
daarvan het gevolg zijn. Op die wijze behandelden wij 1
echter slechts ééne zijde van het vraagstuk, want de J
mensch is niet alleen onderworpen aan de inwerking zijner j
. omgeving, ook deze ondergaat door de werkzaamheid l
van den mensch eene evenredige verandering. Het is l
duidelijk, dat eene dergelijke door menschelijken invloed
j verkregen wijziging der natuur, op hare beurt wederom i
‘ op de samenleving, die haar tot stand bracht, moet terug-
werken.
Om het verschil te doen uitkomen, dat zich openbaart
in de verandering der natuurlijke omgeving, als die ver-
oorzaakt wordt door volken op hoog en op laag stand-
punt van ontwikkeling, kan ik niet beter doen, dan ook
hier weder Dajak en Europeaan, ieder in hunne omgeving,
tegenover elkander te stellen.
Beklimt men in lVlidden­Borneo, de woonplaats van
stammen als de Bahau Dajaks, een bergtop, zoodat men
een groot gedeelte van dit met bosschen bedekte berg-
land kan overzien, dan wordt men getroffen, hoe weinig
sporen van hunne aanwezigheid en van hun arbeid
s
il
i il
"
i l il