HomeDe levensvoorwaarden onder volken op hoogen en op lagen trap van beschavingPagina 31

JPEG (Deze pagina), 863.39 KB

TIFF (Deze pagina), 8.14 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

l
ii
29
ä
j Zulk eene overschatting van het menschelijk vermogen,
zulk een overdreven vertrouwen op eigen kunnen wordt
in de cultuurstaten bovendien nog daardoor in de hand
" gewerkt, dat de mensch er niet alleen onder gunstiger
gl omstandigheden leeft, maar ook omdat de strijd om het
l bestaan er een ander karakter heeft aangenomen.
. Waar de natuurmensch zich in zijn doen en laten ge-
plaatst ziet tegenover de oppermachtige natuur met al
hare veelzijdige ondoorgrondelijke eigenschappen en een
§ persoonlijke gunstiger aanleg en grooter ijver dus slechts
j een geringen invloed op zijn bestaan kunnen oefenen,
daar verschaft eene betrekkelijk onbeteekenende uitvinding
op het kleine gebied, dat hij beheerscht, den mensch in
de hooger ontwikkelde maatschappij dikwijls in korten
j tijd een zeer groot voordeel boven zijne medeburgers. ln
à de dicht bevolkte centra der beschaving is hij er daarbij
j veeleer op aangewezen, zijn bestaan te verdedigen
tegenover zijne natuurgenooten dan tegenover de natuur
; zelf, zoodat een betrekkelijk gering kunnen met de daar-
mede bereikte vermeerdering in welvaart op zijn geest
een sterken indruk maakt. Het groote voordeel, tegen-
over zijn medemensch behaald, leidt er daarom licht toe,
de ware beteekenis van de daad uit het oog te verliezen
en te overschatten.
Objectief beschouwd werkt de cultuurmensch dus onder
gunstiger voorwaarden, subjectief leeft hij in het trotsche
zelfbewustzijn, mensch te wezen en gevoelt zich ver boven
M de overige georgansiseerde wereld verheven.
Naast deze voordeelen van het bestaan der hoog ont- ”
wikkelde volken staan echter ook groote nadeelen, die j
aan het subjectieve gevoel van waardeering daarvan
ernstige afbreuk doen. In tegenstelling met de toestanden j
I
i
El