HomeVrijzinnig verweerPagina 24

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 7.41 MB

PDF (Volledig document), 37.03 MB

21 E
strengsten zin van het woord, kan niet worden geërfd, maar moet
, steeds weer worden verdiend. Dat onze oeconomische en intellectueele
T aristocratie het bedenke, dat ook zij plichten tegenover de gemeenschap
heeft te vervullen. Zij zal door die vervulling het volk gelukkiger
maken, maar niet minder ook zichzelf. Alleen in onzelfzuchtige werk-
zaamheid, in ’t zich wijden, in zelfverloochening, niet in ’t steeds
Y maar najagen van zinnelijke genietingen, is 't waarachtig geluk voor
den mensch weggelegd.
jezus’ ideaal eener maatschappij is ook het onze: een gemeen-
‘ schap van broeders, waarin de aristoi niet in ’t heerschen of 't rustig
Y leven, maar in ’t onzelfzuchtig dienen hun roeping zien; ,,een samen- f
{ leving waar ieder het goede doet uit vrije wil, uit liefde tot God en
Vj zijn naasten, niet het Recht slechts met geweld zich_doet gelden".
E ,,Een nieuw gebod geef ik u, dat gij elkander liefhebt; dat gelijk ik
u heb lief gehad, gij ook elkander liefhebt". En dit andere: ,,Gij zult
den Heer, uwen God liefhebben met geheel uw hart en geheel uw
­ ziel en geheel uw verstand en uw naaste als uzelven. Aan deze beide
geboden hangen de wet en de profeten". Groot zijn, aan ’t spits der
der menschheid staan, is bij jezus: dienen. Ziet, gij zijt allen broeders,
I kinderen van éénen Vader, dat was het evangelium, de in waarheid
j blijde boodschap, die Christus bracht aan de menschen.
O Of dat ideaal bereikbaar is, vraagt gij? Ongetwijfeld is dat!
l ,,De fijnstgevoelende en daardoor profetisch aangelegde naturen onder
j ons, beschouwen het rijk der liefde in de toekomst niet meer als een
onbereikbare utopie". Een hernieuwing van den staat ,,on the principle .
mix) of right and love", - is 't geen schoon ideaal, het ernstig streven
! waardig? Onmogelijk, - ook Emerson wijst er met nadruk op, -
j mag het niet heeten ,,that thousands of human beings might exercise
towards each other the grandest and simplest of sentiments, as well
j as a knot of friends or a pair of lovers". 6)
i Dat nu is het vrijzinnig ideaal!
! ,,Fancy a man, moreover, recommending his fellow men to
believe in God, that so Chartismus might abate, and the Manchester
operatives be got to spin peaceably! The idea is more distracted
jj, than any placard-pole seen hitherto in a public thoroughfare of men! . . .
lj . l will as soon think of making Galaxies and Star­Systems to guide
little herring-vessels by, as of preaching Religion that the Constable
may continue possible". 7) ·
Carlyle, die als wij ,,het wezen eener levendige godsdienst daarin
l