HomeVrijzinnig verweerPagina 20

JPEG (Deze pagina), 881.23 KB

TIFF (Deze pagina), 6.88 MB

PDF (Volledig document), 37.03 MB

IV.
ï . V1·ijzinnig­idealisme.
Na de zwakte van den ,,grondslag"_ der kerkelijken te hebben
i aangetoond, mogen wij dan ons eigen idealisme voor u ontwikkelen.
En wel wensch ik als definitie voorop te stellen, dat wij, vrijzinnigen,
1 erkennen aanhangers te zijn van de beginselen van Hervorming en
` Revolutie, ,,twee verwante begrippen". Van de Hervorming, daar deze-
l jl toch als beginsel toont ,,vrijheid; niet de vrijheid, waarvan het gemeen
` raast, die alles veroorlooft, en anarchie in haar gevolg heeft; maar .
J de ware vrijheid, die uitwendigen dwang verwerpt, doch om alleen 2
¥ door eigen geweten in het handelen bepaald te wezen; die geen uit- j
wendig gezag erkent, doch door innige overtuiging geleid wordt". Van j
de Revolutie, voltooister en voleindigster van het werk, door de Her-
vorming begonnen, wier beginsel toch is: ,,vrijheid op ieder gebied ;
· van kennis en onderzoek, gelijkheid van allen voor de wet, volksin-
vloed op de richting van het staatsbestuur, onafhankelijkheid van de
‘ overheden inzake geloof en godsdienst". 1) t
Hervorming der maatschappij wenschen wij, langs wettelijken .
weg en geleidelijk, niet langs den weg der omwenteling, zooals onze .
sociaal-democratie ’t verlangt. Vandaar dat wij voor ons afwijzen den .
naam van revolutionair, die slechts mag gegeven worden aan wie y
zijn ideeën door revolutie wil zien verwezenlijkt, niet aan wie dat l
wenscht langs den weg der evolutie, d. w. z. der geleidelijke ontwik- V
keling. . l
lnziend welke gruwelijke misstanden van de toepassing van het j
dogma der staatsonthouding op oeconomisch gebied het gevolg zijn l
geweest, wenschen we dat de staat in zal grijpen in het oeconomisch
leven zijner burgers. Staatsonthouding is feitelijk niets anders dan be- J
scherming van de oeconomische sterken en overlevering van den
i zwakke op genade en ongenade aan den sterke. En die sterke is niet
l
l
l
l