HomeVrijzinnig verweerPagina 16

JPEG (Deze pagina), 1.06 MB

TIFF (Deze pagina), 7.28 MB

PDF (Volledig document), 37.03 MB

15
wezen van het christendom zijn wij afgeweken. Integendeel meenen
_` we den waren geest van ’t christendom zuiverder te bewaren, dan onze
E confessioneelen 7).
. De kern van Christus’ leer, zijn ethische waarde - wij eeren
ti het nog steeds als ons hoogste bezit, Wat is immers het wezen van
het christendom anders dan deze vier waarheden: ,,God onze Vader,
, wij Zijne kinderen, de Voorzienigheid en de groote waarde van de
li menschenziel" 8). En deze waarheden, zijn zij ’t ook niet voor ons?
ln het christendom begroeten wij de meest verheven opvatting eener
maatschappij. Christus heeft den menschen een einddoel gewezen,
waarvan wij nog o zoo ver zijn, maar dat we naderen, langzaam
maar gewis. ln ’t Vaderschap van God" en de ,,Broederschap" der
menschen heeft hij ons het ideaal eener maatschappij geschonken, dat
aan onze hoogste aspiraties voldoet.
, Waar wij den nadruk leggen op den goddelijken oorsprong der .
, ziel, deed Christus datzelfde ook niet? Mijne vrienden, zeker deed hij
· dat! ,,Christus behoorde tot het echte ras der profeten. Hij zag met
open oog het mysterie der ziel. Bekoord door haar strenge harmonie,
verrukt door haar schoonheid, leefde en bewoog hij zich daarin`. Hij
‘ alleen in alle eeuwen waardeerde de grootheid van den mensch. Een g
man was waar tegenover ’t geen in u en in mij is. Hij zag, dat
God zich belichaamt in den mensch en altijd van nieuws voortgaat
» zijn wereld in bezit te nemen. Hij zeide dat in den jubelzang van
i verheven emotie: ,,lk ben goddelijk. Door mij werkt God, door mij E
; spreekt God. Wenscht gij God te zien, zie mij, of zie u zelf, als gij lr
l ook denkt, gelijk ik nu denk". , j
. Doch welk een verdraaiing onderging deze gedachte in de volgende ,
_ eeuwen! Er is geen redewaarheid, die er tegen kan door het alle- A
daagsche proza te worden geleeraard. De dogmatiek ving dit hooglied h ;
á J van ’s dichterslippen op en zei alras: ,,Dit was jahwe uit den hemel
gl neergedaald. Ik zal u dooden, als gij zegt dat hij een mensch was".
‘ De eigenaardigheden van zijn taal en de zinnebeelden zijner zegs­
wijze hebben de plaats van zijn waarheid ingenomen, en kerken zijn
[ gebouwd niet op zijn beginselen, maar op zijn tropische figuren. Het j
kl christendom werd een mythe, gelijk het dichterlijk onderricht in Grie­
,ï kenland en Egypte weleer. Hij sprak van wonderen, want hij gevoelde,
dat ’s menschen leven een wonder was en alles wat een mensch
doet, en hij wist dat deze dagelijksche wonderen toenemen, als het
karakter hooger stijgt. Maar ’t wonder, zooals ’t door de christelijke
kerk uitgesproken wordt, geeft een valschen indruk, het beteekent '
T` il
5
i
l;