HomeOnberaden plannenPagina 38

JPEG (Deze pagina), 1.00 MB

TIFF (Deze pagina), 7.17 MB

PDF (Volledig document), 50.92 MB

. . .. .. . . . . . .... _.,, _. . .. . 2 .. . ,. . hit «,/. _,_V_,_W
36
. zijn voortgevloeid. Dit is niet het geval. De revolutie van
j 1848 is in beide landen de bron van het in het leven dj ·’
roepen van vergaderingen volgens de, na straatgevechten, `
door de voorloopige organisateurs natuurlijk haastig samen-
gestelde regelingen. De Fransche vergadering besloot in in
1850 het kiesrecht eenigszins te beperken. Haar besluit tot
i handhaving dier beperking van 13 November 1851 gaf NA-
POLEON III een der voorwendselen tot den coup d’Etat, en
zijn 18-jarig bestuur werd gebaseerd op het gebruik van
gouvernementeelen invloed op de verkiezingen in eene
mate, als alleen bij eene massa afhankelijke kiezers moge-
lijk is. Na 1870 wordt de proefneming eenigszins gunstiger
_ voor het systeem; doch er is op te letten, dat de wetge­ g
_ vende invloed der chambre desdéputés sedert 1875 door een
uit een ander kiesstelsel voortgekomen Senaat zeer wezenlijk ij,
j gebreideld wordt. Of in Frankrijk de kiezers inderdaad re-
geeren, dan wel het geld en de geestelijkheid, de twee ‘
1 voorname machten, die er thans de kiezers in beweging ‘ '
t brengen, is ook moeielijk uit te maken. In Duitschland kwam
in 1848 het Frankforter parlement uit eene toepassing van ` `ïjïl
. het algemeen stemrecht voort. Het bleek tegen de organen
der reactie niet opgewassen te zijn. Zijn geschiedenis pleit
j niet voor, maar ook niet tegen het systeem. Bismarck,
Q die de gebeurtenissen van 1848/9 als lid van dat parle- ik
ment medemaakte, trok uit de geschiedenis dier jaren
voor zich de leering, dat het algemeen kiesrecht het
comermt/Lejste kiesstelsel is, met die qualiiicatie bedoe_­ ·
lj lende het kiesstelsel, waarbij de regeeringen den grootsten lj ‘
‘ invloed kunnen uitoefenen. Toen hij in 1866 in ver-
legenheid was, omdat hij op het punt stond den strijd
over het budget tegen den uit het drieklassenstelsel voort- lj
gekomen Landdag te verliezen, en hij, om Duitschland onder u
` zijne leiding te kunnen reorganiseeren, een bij de arbeidende V · `
l klasse populair Duitsch parlement noodig had, nam hij het °
1
I ,0;
l