HomeDrie stelsels van handelspolitiekPagina 23

JPEG (Deze pagina), 951.00 KB

TIFF (Deze pagina), 7.04 MB

PDF (Volledig document), 71.37 MB

{ 21 a
l deelen, die de menschheid verkregen heeft door het malen
{ van graan met eenvoudige watermolens in plaats van, op de
wijze der ouden, met handmolens.
Een kleine watermolen maalt volgens Say 36 Hectoliter
li tarwe per etmaal en men zou 168 menschen noodig hebben
om dezelfde hoeveelheid door handkracht te malen. Het loon
,' op frcs. 2 per dag rekenend, zoude dus de vermaling 336
1 francs kosten, terwijl de kosten van den watermolen op 10
francs per dag mogen berekend worden. Ziedaar dus 326
. francs bespaard voor de menschheid of 2/3 van den prijs van
Z het graan. Zonder de toepassing van deze machine zouden .
` . dus alle werklieden het brood es 70 0/0 duurder moeten be-
talen. De tijd, noodig voor het malen van graan met hand-
` molens, kan nu gebruikt worden voor anderen arbeid en
Say wijst er op, dat op de vraag: Wie zullen de producten
van dien anderen arbeid dan koopen? het antwoord luidt:
Zij die de 326 francs bespaarden. ·
En stel nu tegenover dien ouderwetschen watermolen van
i Say die 36 HL. daags maalde, den huidigen Nederlandsohen
stoommolen die 1400 HL., den Belgischen die 2000 HL.
_ den Duitsohen die 5000 HL., den Amerikaanschen die 10000
HL. per etmaal verwerkt.
Is het niet juister, in plaats van Smith’s bewering omtrent
A de beperktheid der arbeidsproduotie, de stelling te verkon-
p, . digen, dat voor het maximum product van den arbeid geen
H . enge grens te stellen is; dat bij het meer en meer tot ont-
l wikkeling en toepassing komen van het menschelijk vernuft,
i bij een meer algemeene en veelzijdige ontwikkeling der nationale
i industrie, die grens zal zijn wat de horizon is voor den rei-
ziger; steeds vooruit ijlend naarmate men hem tracht te
L naderen.
` Ik meen te hebben aangetoond, dat de bewering van Smith,
‘ dat nieuwe arbeid slechts in de plaats van anderen arbeid
kan ontstaan, onjuist is, wanneer het dubbelzinnige woord
,,society" de beteekenis van staat zou hebben.