HomeHedendaags mirakelgeloofPagina 64

JPEG (Deze pagina), 1.14 MB

TIFF (Deze pagina), 8.41 MB

PDF (Volledig document), 70.64 MB

j ' ‘ .
. 60 , ä
roede uitsloeg, terwijl slechts een schijnbegraving had plaats gevon·­
den, of sloeg zij niet, terwijl het goud of de petroleum in werkelijk~ . _
heid begraven was. l
Bij de wichelroede gaat het dus als bij het "geestenschrift" der
mediums; gelijk deze het tafeltje, het plankje, het potlood of den stok 1)
l door onbewuste spiertrekking in beweging brengen, zoo gaat het ook
l bij het roedeloopen met het rijsje. En gelijk de mediums slechts be~
richten kunnen over wat zij zelve weten of onbewust opsnappen van
de omstanders, zoo zijn de roedegangers slechts onfeilbaar, als zij Y W
zelf of hun geleiders, weten wat aangegeven moet worden. En als bij
de ,,denkende" paarden ligt het geheim van het wonder in onbewust
gegeven, onbewust opgevatte teekens. . r
Over de verrichtingen der roedeloopers, in gevallen waar, mensche~ I ‘
` lijkerwijze gesproken, niemand eenige kennis van het aangewezene `
; kan hebben, heb ik boven mijn oordeel voorbehouden. F
j -%~
SAMENVATTING EN BESLUIT. I
Met de wichelroede wil ik voorloopig de reeks besprekingen over -
A hedendaagsch mirakelgeloof sluiten. Slechts enkele algemeene opmer~
I kingen moeten hier nog haar plaats vinden.
` Allereerst deze. Van bevriende zijde is mij gevraagd geworden,
waarom_ ik van ,,mirakel"­geloof gewaagd heb, en niet van ,,wonder"~ ‘
geloof. De verklaring hiervoor is eenvoudig genoeg. Ik heb met dat
eenigszins vreemde woord reeds in den titel willen doen blijken, dat F
ik mij niet zou begeven op het terrein der godsdienstige wonderen.
Een wonder is een ding, waaraan men al of niet mag gelooven. Maar .V
· voor het eerlijk geloof er aan moet men eerbied hebben. Er ligt een
­ waas van wijding over het woord zelf. Elke godsdienst heeft zijn S
wonderen: en zij moeten, in het grijs verleden daarvan, zijn, wat de j
axioma's zijn voor de wetenschap: de niet voor redeneering, noch g
voor verstandelijke ontleding toegankelijke grondslag. Het: credo quia s
absurdum, is een uitspraak van diepe wijsheid: aan alles, wat voor f
onze bevattelijkheid begrijpbaar is, behoeft men niet te gelooven;
dat kan men weten en kennen. Aan gene zijde van de grens van het . ·
‘_ redelijke begint het wonder, waaraan men, omdat het verstandelijk ­ `
» onomvatbaar is, gelooft, als men zich daartoe gedrongen voelt, of Q
_dat men verwerpt, wanneer men geen aanleg heeft voor mystiek, l
maar dat voor wetenschappelijke _ontleding of critiek gevrijwaard
moet blijven. Men moet niet pogen, het aardsch paradijs aardrijks~ Q
F] ________ * ,
1) R. H. KENNEDY VAN DAM, Stokschrift. vAN STRAATEN, Middelburg z. j. I
= a