HomeHedendaags mirakelgeloofPagina 49

JPEG (Deze pagina), 1.00 MB

TIFF (Deze pagina), 8.32 MB

PDF (Volledig document), 70.64 MB

. ` __ü§ ;?`j_,l __ ,4 __' _"`FT`{ ‘"j^""ï"?"j!’ "‘ .· Y ti? ·:·· ~r=·‘·­:1r·"£-·"=<#~€«<·‘*«y-‘-‘«=’=ï‘*"‘?:.‘>¤·°;"r· ·· ­­­·~·‘·v.·­····~=~­: {
H 45
_ Welk een afgrond. al moge men het onmiskenbaar algemeen men-
schelijke op den grond er van vinden, scheidt niet, zelfs de hoogste
" uitingen der oostersche cultuurvolken, in kunst, muziek, mystiek, van ,
die der westerstranden! l
Verneemt men dus van een middel, gevonden om de gedachten
j van paarden en honden te leeren kennen, dan heeft men alle recht
' te onderstellen, dat de uitingen van deze zoo verschillende diersoorten,
ja en onderling en van de menschelijke, afwijkende kenmerken zullen
dragen. De ervaringen bij VON OSTEN`s en KRALL's paarden, en bij
mevrouw MöKEL's hond, kloppen daar niet mede. Integendeel, ver-
I voerde dierpsysche-geloovigen sloven zich juist uit om aan te too-
nen, dat zoowel de uitingen der paarden, als die van den hond, een
gemeenschappelijk karakter hebben. ja, mijn vriend MACKENZII2,
wiens breede wijsgeerige en biologische cultuur en scherp verstand
iklniet dan bewonderen kan, heeft niet minder dan tien ,,paral1ellen" 1
tusschen de psychische uitingen dier beide zoo verscheiden dier-
) soorten opgesomd, en verheugt er zich in alle naieviteit over, dat
[ die tien parallel-kenmerken .... zoo menschelijk zijn! 1).
` MADAY merkt dit feit ook op, en vraagt zich af, wat de nieuwe
dierpsychologie ons leerde over de psyche der dieren? Antwoord:
l niets 2). Alles wat zij ons leert is menschachtig, menschelijk en -
[ menschgelijk. Dit is uitsluitend, maar dan ook zonder meer verklaar-
baar, als men aanneemt -· dat de dieren van de beteekenis van hun
) stamp- en tikuitingen volkomen onkundig zijn, maar als effect van [
_ teekendressuur geheel machinaal, ingevingen van menschen gevolgd _,
j hebben.

E Hiertegenover staat een krachtig argument, dat echter slechts een .
l schijnargument is. Men heeft met verontwaardiging geroepen: ,,A1s
de uitingen der dieren, het gevolg van signaal-dressuur zijn, dan
Q stempelt gij VON OSTEN, KRALL, SCHILLING, SCI-IOELLER, mevr. W _
E MöKEL tot bedriegers". Verre van dien. Ik wil gaarne aannemen, ¥
· l dat al deze personen eerlijk zijn en gelooven aan en in, wat zij bij
.,--..-. . ..- -- . l
1) WILLIAM MACKENZIE, Nuove rivelazioni della psiche animale. ll cane ragio-
· nante di Mannheim. ~ ,,Psiche". II, 281-348. Sett. Dec. 1913. Genova. Men ver-
4 gelijke ook: KARL GRLIBER, ,,Denkende Tiere", Vortrag gehalten in der Gesellschaft .` ä
, für Morphologie und Physiologie in München, am 16 Dez. 1913, lVIi`inc/z. med. Wo-
chenschr. jahrg. 61, no. 4, bldz. 190~193, 27 jan. 1914. ‘
2) Een voor de denkende-dieren-geloovige bijzonder heugelijk feit, is o.a., dat de
paarden en de hond zooveel plezier hebben ..... in prentbriefkaarten! Hoewel nu
juist niet zeer verheven, schijnt mij toch die liefhebberij te zeer specifiek menschelijk W
_ .... om haar hondsch te durven noemen !
l
il