HomeHedendaags mirakelgeloofPagina 43

JPEG (Deze pagina), 1.02 MB

TIFF (Deze pagina), 8.50 MB

PDF (Volledig document), 70.64 MB

MWK A) Al_` m,‘j,« ... ,. AJEAA jv, T;;;‘Q;äQïQïT§T{䔧?§`F,jj ~.
l
· 39
bij, om deze bijzondere geestesgestalting bij ..... paarden als regel
· aan te nemen!
Dezelfde, tegen alle verstandige vergelijkende zielkunde indrui~
i schende wonderverbeelding moet men bezitten, om de overige uitingen j
der paarden te aanvaarden. Laat mij het eenvoudigste voorbeeld
f nemen. Hoe veel duizende jaren heeft het der menschheid gekost,
voor zij tot gearticuleerde taal is gekomen. En hoeveel duizende van
l jaren nog daarenboven, voor zij deze taal in zuivere letterteekens .
_ heeft leeren uitdrukken! Blijven wij binnen de grenzen van de ge-
schiedenis, dan leert Egypte ons, dat alleen voor de ontwikkeling
van het phonetische uit het symbolische schrift, eeuwen en eeuwen
1 noodig geweest zijn. En hoeveel moeite kost het een gewoon mensch
A niet, vreemde letterteekens en vreemde klanken te leeren! Daar
tegenover lijkt de verzekering, dat een paard letterteekens en zins~
bouw van een indogermaansche, zoo smeedbare en verontwikkelde
1 taal als de Duitsche, in enkele weken zou aangeleerd hebben, een
j bespotting van alle redelijkheid.
1 Doen wij nog een stap en komen wij op de wijsgeerige uitingen
der dieren, dan voelt zich elk normaal mensch, die eenigszins tracht
I zich rekenschap te geven van de beteekenis en draagkracht der
`ëï woorden, alsof zijn hoofd in de klok van een luchtpomp gestopt
‘ ware. Iets werkelijk begrypen, is zelfs voor vele menschen, naar blijkt
4 uit de talrijke denkende~dieren~geloovigen, een bijna onuitvoerbare ,
X verrichting. 1
3 Een kat, die gewend is geworden, een bepaalde kooi door een be~ 1
g j paald deurtje te verlaten, blijft daaraan morrelen, ook wanneer zij `
Q de kooi langs een anderen, eenvoudiger, maar ongewonen uitgang
· kan verlaten '). Kuikens, verblijvend in een afdeeling A van een
kuikenloop, eenmaal geleerd langs een bepaalden omweg, leidend
f over de afdeelingen B en C, een eindafdeeling D te bereiken en
daar een versnapering te vinden, blijven dezen omweg machine~
A achtig volgen, ook wanneer de rechtstreeksche verbinding van A
naar D openstaat 2), Nabootsing van handelingen, zelfs van de met
1 de meeste aangename gevolgen samengaande, dus leeren, van andere
1 dieren of van menschen komt bij katten en honden niet voor 3). Alles
wat daar den schijn van heeft (als: het aan de schel trekken of aan de
ä deurknop gaan hangen om een gesloten vertrek te kunnen verlaten)
ë 1) G. L. THORNDIKE, Animal Intelligence. Experimental study. The Animal Beha-
' vior (Book­)Series. New­York. MACMILLAN 1911 (vglk. daar bld:. l·i2-143.
THORNDIKE haalt voor andere voorbeelden ook JAMES, Psychologie ll, 394-97, mij
. hier niet ter hand, aan).
j 2) THORNDIKE, 1. e., bldz. 1~i3~­1=14.
E 3) Tnoizmpikn, 1. c., bldz. 85, 92.
i
l
1
l