HomeHedendaags mirakelgeloofPagina 39

JPEG (Deze pagina), 1.05 MB

TIFF (Deze pagina), 8.44 MB

PDF (Volledig document), 70.64 MB

ii.-W,. _, ;:_;«.a" iw l v‘...« ....2l l"ï2Yïï‘ïïYïï T` · g_ ,_
35
schoolmeester werkzaam geweest te zijn, te Berlijn rentenieren. Hij
wordt beschreven als een menschenschuwe zonderling, die zich tot
levensdoel gesteld had: de geestelijke vermogens van het paard te ,
bewijzen. Dit doel streeft hij na, door een hengst, geheel zooals men
dit een kind op de lagere school doet, onderwijs te gaan geven, o. a.
in lezen, rekenen en schrijven, zij het ook op een bijzondere wijze. Het ’
paard leerde nl. een door stampen met de voorpooten aangegeven
{ teekenstelsel: een soort klopalphabet, waarmede het op vragen, ver-
` standige antwoorden spellen, en van rekenkundige vraagstukken,
· de verlangde uitkomst kloppen kon. Zijn eigenaar en leermeester
was overtuigd, dat het paard de tot hem gerichte hetzij gesproken,
hetzij op het bord vóór hem geschreven vragen en vraagstukken
evenzeer begreep als de in het klopalphabet en klopcijferschrift ge-
geven antwoorden. Een wetenschappelijke commissie onder leiding
van prof. STUMPF dacht hier anders over. Nien leze het voortreffe-
lijke boek, waarin dr. O. PFUNGST, een der deelnemers, de proeven
der commissie, en zijn eigen daaraan vastgeknoopte onderzoekingen,
beschrijft ’). W
{ In het kort komt de meening der commissie hierop neer: het paard
g heeft door het jarenlang herhaald onderwijs iets begrepen: begrepen
dat er iets van hem verlangd werd. En wel vnlk., dat stampen dan
eens met den eenen, dan met den anderen voorpoot van hem verwacht
werd. Wanneer het ·beginnen, wanneer het ophouden moest, heeft
het afgelezen aan de spanning, resp. de ontspanning der aandachts-
houding van de hem ondervragende persoon, of der omstanders,
vaak beoordeeld naar bijna onmerkbaar kleine onbewuste bewegin-
gen van het hoofd.
Deze verklaring is in het boek van PFUNGST uitvoerig toegelicht
. ' en het door dezen cnderzoeker verrichte werk schijnt mij in veel
. opzichten een model van wetenschappelijken arbeid. Ook schijnt mij
de verklaring van PFLINGST uiterst aannemelijk.
Na de uitspraak der commissie taande de belangstelling van het
leekenpubliek voor het rekenende paard en VON OSTEN en zijn
,,Kluge Hans" verdwenen van het tooneel. Ik geloof niet, dat VON
OSTEN een bewuste bedrieger was, een maniak was hij blijkbaar wel.
4 Met hem echter stierf de zaak niet. Zij had lang genoeg geduurd,
opdat er zich om VON OSTEN een groep van dezulken gebouwd
| had, die in hem een soort genie, een miskend meester zagen. Alle
ehrenfeste, ook wel verstandige menschen, maar niet van wetenschap,
J en vooral: geen psychologen, geen experimentatoren. Een onder
{ 1) O. PFUNGST. Das Pferd des Herrn VON OSTEN, Der Kluge Hans. Em Bcitrag
f zur experimentcllen Tier- und Mcnschenpsychologie. AMBROSIUS B.·I<'1H, Leip-
: zig, 1907.
l

W