HomeAtjeh in de Tweede KamerPagina 80

JPEG (Deze pagina), 1.15 MB

TIFF (Deze pagina), 6.60 MB

PDF (Volledig document), 83.49 MB

l ij,- ’ " ï ` ""`“"i‘ ‘ ­ ‘“ vr . - g
j¤~ 1 j ‘ """”"`*T"‘”""`"*"`?”"*"^i ‘·=· ·r·Wrr~·¢v륷·r=··
., . · . H rg
ä; l ~ 78 ` ~ ` V ‘
à outrance voort te zetten tot de onderwerping en verovering
jl van Atjeh is bereikt? I
Een van beide; of wij zijn wel in staat, om de Atjehers, die
in ons gebied invallen, te weren, of de kracht en macht ontbreekt
· ons daartoe. Zijn wij daartoe met in staat; dan vraag ik; hoe wij
{ dan wel in staat zijn, geheel Atjeh te veroveren? Kleiner kwaad ‘
behoeft er ons toch tiet toe te brengen, om het grooter kwaad,
gg voortzetting van den oorlog, te willen? .
gl Verder bestaat er nog een misverstand tusschen den Minister
en mij. De minister meent een verschil van meening te hebben
opgemerkt tusschen de heer van Kol en mij. HU beweert, dat ik
mij zou hebben verklaard tegen het exploiteeren van gronden in ,
Indië door Europeesch kapitaal en daartegen heeit de Minister ~‘ g *
van Kol’s welbekende brochure aangehaald. '
§ Dat wes totaal overbodig. _
j Ik weet zeer zeker nog wel, eat kapitaal nuttig in Indië kan , · `
{ worden aangewend. Daarvoor behoeft men mij geene citaten van ' · J
' welken schrijver ook voor de voeten te werpen. Ik weet ook zeer I
5 wel, dat de voordeelen der exploitatie van kapitaal in Indië voor
l . een betrekkelijk deel kunnen komen buiten de beperkte grens der
bezitters van dat kapitaal. En ik heb daarvan de bewijzen gegeven,
2 door in mijne vorige rede de vraag te stellen: in hoever valt het l
g belang van de kapitalisten in Deli en dergelijke streken samen met l
g het belang van Indië en van het Nederlandsche volk? Indien men
__ iets dergelijks zegt, geeft men daarmede reeds te kennen, dat men A
_ volstrekt niet een vijand is van het exploiteeren van kapitaal
in Indië. `
i Ik weet zeer goed hoe de zaak in elkander zit. Men kan van
` distels geen vijgen lezen. Voor den kapitalist is rente en divi-
i dend maken de historische taak.
Maar een kapitalist kan zijn; kapitalist èn philantroop. Er ;··
Qj zijn dan ook werkelijk enkele kapitalisten die philantroop zijn, `
wel niet geheel maar althans voor een deel. Maar ieder kapitalist t'
is volstrekt niet philantroop, evenmin als ieder mensch dat is.
Van den kapitalist te eischen, dat hij zijn kapitaal alleen op phi­ ,
lantropische wijze zal aanwenden, het zal mij niet in de gedachten [ I ‘
il komen, want het strijdt totaal tegen den aard van het kapitaal _ .
lj . en tege11 den algemeenen aard van den kapitalist. Zooals ik reeds . ,
5, zeide: van distelen kan men geen vijgen lezen. : ·
j Bij de behandeling van de Atjehzaak heb ik terloops gezegd:
er wordt veel kapitaal naar Indië gezonden en daar aangewend; g
§, het gaat daarheen om de groote dividenden, die daar zijn te ­
il maken, terwijl die kapitalen eigenlijk nuttiger hadden kunnen zijn
i' aangewend in ons eigen land. Maar daar zouden ze niet zulke
hooge dividenden kunnen opbrengen. Y
il Daarmede heb ik niet bedoeld om eene onmogelijke zaak te
eischen van de heeren kapitalisten. Ik heb alleen daarmede willen
kenschetsen een feit en een toestand, in de tegenwoordige kapi­ , ‘
S? talistische maatschappij bestaande. Alleen wanneer de gemeenschap i
te beschikken had over grond en arbeidsmiddelen, alleen dan, Ti
wanneer de gemeenschap te beslissen had over wat gedaan moest ’ A
ë
il L i`
’l
««äi___p p · I