HomeAtjeh in de Tweede KamerPagina 70

JPEG (Deze pagina), 1.13 MB

TIFF (Deze pagina), 6.49 MB

PDF (Volledig document), 83.49 MB

{ I T`.?.T.TT"`ïTïT".‘iïï‘ï‘:;‘· ·_‘"· ·~7~r3 1.-~.<.·;­=;;.;.,.a,e..Qe,,,..e.et.,, N., ,¥>< _, . , ___A _ W, ` any ’ `
ll ll n n r I i s ( B N
ll ia ~ N
‘ _ 68 " ‘
,f¥ En dat oordeel van een Nederlandsch staatsman was ook het
l, _ oordeel van een Atjehsch vorst; in zijne verbanning zeide Toekoe .
(gl Baid eenmaal tot een hoofdambtenaar die zijn vertrouwen had , _
, gewonnen: ,,als de mannen gedood ziin, zullen de vrouwen oorlog jj
· ­ voeren, en als deze gevallen zijn zullen de hinderen, groot ge-
worden, den krijg hervatten." ·
gl. Voor zulke bloeddorstige plannen is niet alleen de Minister ver- '
antwoordelijk, maar het geheele Parlement, zelfs het Nederlandsche ‘,
volk dat u zijn ,,veto" moest toeroepen. ·l
l ,
g De belanghebbenden. l
lg Want door uw ,,guerre a outrance" machtigt gij, neen dwingt · ll ‘
te gij tot eene reusachtige moordenarij, die volslagen doelloos is
geworden en alleen nadeelen kan verschaffen zoowel aan Nederland
of als aan Indië, terwijl alle voordeelen zullen worden genoten door
de belanghebbenden. Wie dat zijn, zal ik u zeggen. `
Waar wij slechts met enkele trekken zullen wijzen op de
=g groote belangen, die aan dezen noodlottigen oorlog zijn ver­
jj bonden, willen wij alle geruchten en gissingen ter zijde laten
gg en alleen wijzen op onmiskenbare feiten. En dan valt het niet ·
1 ‘ te ontkennen, dat terwijl duizenden en millioenen daarvan zware
j nadeelen lijden, er toch enkele honderden zijn, wien de oorlog
t geene windeieren legt, die er reeds millioenen van hebben genoten
en die bij ,,bestendiging van het tegenwoordig beleid" er nog l
millioenen van zullen genieten.
, Behalve de officieren, die sneller promotie maken en daarmee
ll hooger traktementen ontvangen, werden door den oorlog voor
` vele hoofd- en andere ambtenaren lucratieve betrekkingen gescha-
l pen. Winsten worden behaald door de leverantie van kleeding, _
schoeisel en hoofdbedekking der troepen, door den aanmaak van
§ geweren en kanonnen, den aanbouw en het onderhoud der schepen,
het oprichten van kazerne­woningen en kampementen, de levering
van alle bouwbenoodigdheden, van levensmiddelen en dranken. »
Leveranciers en tokohouders, het is genoeg bekend, maakten op _ ', ,
Atjeh goede zaken door de verpleging der troepen en der ambte­ · ja
gi naren, de Prauwmaatschappij en stoomvaartondernemingen door ,
§ den invoer van weerbare mannen en den uitvoer van zieken, ge- t
wonden en geëvacueerden. ,,Pinang heeft aan dezen langdurigen , ,
oorlog zeer veel te danken; millioenen van de uitgegeven gelden ,
g kwamen in de zakken van firma’s, handelshuizen, aannemers, g
g leveranciers en andere elementen van den handelsstand in Pinang. W
Vooral werden vele winsten gemaakt met slachtvee, houtwerken, I "
§ rijst en petroleum? (Indische Gids Juli 1897.). ,,De verdere winsten
l waren voor de smokkelaars, ondanks het uitvoerverbod der Brit- ¥
; sche autoriteiten, en de verbodsbepalingen op den invoer, en de ï
’ blokkaden der Nederlandsche Regeering; ondanks de sluiting der ( lj
kusten en scheepvaartregelingen. De geschiedenis zal later ver- 3
( rassende feiten aan het licht brengen." (Idem, bladz, 893.) Pinang
was van oudsher de markt der Atjehsche export­artikelen, van
E peper, pinang, en boschproducten; uit Pinang werd rijst, petroleum, {
"T_"' ¤.,..t.,r,a.,.,, ,... .....,.,, `..,..... ..I....T,.,,_, ,,__, _ irc ,Yr_ Y f Ja '