HomeAtjeh in de Tweede KamerPagina 52

JPEG (Deze pagina), 1.04 MB

TIFF (Deze pagina), 6.36 MB

PDF (Volledig document), 83.49 MB

., ·« ­ " ' ‘
{ ' . Y . ‘·’ ,,«
j Q die geen contract had gemaakt omtrent de huurprijzen van schepgn i`
i en dikwijls dan ook toen groote dividenden uitkeerde; maar deze
tijd is voorbij; nu zijn de charterprijzen gerezen. Maar door df ,
troepenvervoer worden zóó zwa1·e eischen gesteld aan de vloot der ‘ ­
maatschappij, dat de vaart op vaak vreedzame streken, die men ‘
bezig was op vreemde concurrenten te veroveren, voor de Neder- ‘«
landsohe scheepvaart verloren ging en dat dus het belang van die
_ maatschappij, evenals dat van de Nederlandsche scheepvaart in
het algemeen en van handel en nijverheid over de geheele wereld,
Q veel meer gebaat wordt door een toestand van rust en orde dan
gg; door oorlog. ,·
Als oud­medebestuurder van eene tabakmaatschappij wil ik hem ‘
äï voorts er op wijzen, dat hij zelf genoemd heeft het winstcijfer dat ­
I door eene van die maatschappijen is gemaakt in den laatsten tijd
· - niettegenstaande den Atjeh­oorlog. Welk bijzonder belang dus ,
» die maatschappij meer dan elk burger bij het eindigen van den
oorlog heeft is mij niet duidelijk. "
j Het voeren van dezen oorlog is geen voordeel voor tabaksaan­ j
plantmaatschappijen en veel nadeel hebben zij er ook niet van _
5, gehad. i
’ Eigenlijk zijn de twee zaken met elkander in tegenspraak.
C Begrijp ik de bedoeling van den geachten afgevaardigde goed,
il ‘ dan zou de eene maatschappij belang hebben bij den langen
Y A duur van den oorlog wegens de transporten en de andere bij
Y het eindigen van den oorlog, om zich meester te maken van de
i gronden in Tamiang en elders. Heel consequent lijkt mij dus wat
A de geachte afgevaardigde tegen mij aanvoerde niet, en ik kan zijne ·
" vraag dan ook heel kalm, zonder wrok of wroeging beantwoorden.
i De Motie. .
Ik zal nu de motie verder bespreken volgens de toelichting van
»i_ den voorsteller zelf. .
,,De Kamer, overwegende dat de oorlog in Atjeh als een ;`
j nationale ramp moet worden beschouwd"; dit zien wij allen in; ‘;
het debat gaat er juist over om`er een einde aan te maken. ‘ `
. ,,Overwegende dat het wenschelijk is de natie in te lichten om- ‘
.;? trent de beteekenis van den oorlog voor Nederland en voor Neder­ ‘·#
g landsch-Indië/’ , _
.`, Ieder, die de enorme litteratuur over dit onderwerp wil nagaan, '
l ·kan die beteekenis naar eigen opvatting beschrijven. Ik noem de `
,5 verslagen door de Regeering uitgebracht, de werken van Kielstra ,
;;, en anderen. ' p
,,Overwegende, dat de herhaalde wisseling onzer gedragslijn in
Atjeh, zonder dat in den loop van 24 jaar het einde van den
gi i oorlog is bereikt, de vraag doet rijzen, of het volhouden van den
oorlog wel wenschelijk en mogelijk is."
jj, * Het doel van de Commissie zou juist een nieuwe wisseling zijn,
. anders begrijp ik het niet. Dit is ook door den heer Pyttersen '
ii aangetoond; ‘ r · ` `
ii`; `
·>