HomeHet sociale vraagstuk en de Christelijke religiePagina 70

JPEG (Deze pagina), 1.08 MB

TIFF (Deze pagina), 8.50 MB

PDF (Volledig document), 80.51 MB

68 g
` hen die meer op den staat, C11 hen die meer op het particulier initiatief ,
willen leunen, niet zoo sterk uit. Dat ook de Liberalen van hun plaats `
komen is minder het gevolg van overtuiging, dan van de zucht om door
« tijdige concessiën het veld te behouden. Toch is de socialistische neiging .
~ onzer eeuw ook hun zoo machtig, dat ook zij zich volstrekt den naam x
j van Socialislen niet schamen. Zelfs Naquet roep uit: Je sais pour ma parl
‘ profonolérncnl Socialisle. Zie zijn Le Socialisme colleclivisle el Socialisme liöéral. l
_ Paris 1890, p. 202 en FRED Pnssï toont zich in zijn Conference (9 Avril _
j 1890) over de Ecole ole la lióerlá evenmin geneigd van de eere van den
E Socialistischen naam afstand te doen. .
Bl. 30 n°. 72. Hetzelfde Pantheïsme, dat op zedelijk gebied alle verschil
opheft, en Nero naast Jezus als tijdelgk even interessante verschijning durft
i stellen, voert ook op sociologisch gebied tot het platste en meest cynische j
" fatalisme. De toestand is ellendig, maar er is niets aan te verbeteren. We (
gj glijden af langs de helling tot we in de diepte zijn neergezonken. Aldus is Y _
ons noodlot. Op de puinhopen van onze beschaving zal dan misschien een
j geheel nieuw bouwproces beginnen. Misschien? Maar van een Christelijke,
i eeuwige veerkracht, die in den boezem der Christelijke natiën schuilt, en
,,. daarom nu te boven kan komen wat voor Babylon, Athene en Rome fataal
bleek, weten deze pessimisten niets.
Bl. 31 n°. 73. Het is het aloude probleem van de eenheid en de veel- E
lf heid, dat hier terugkeert. Nu was het ailgangsyaanl zoowel bij de Liberalisten
als bij de Sociaaldemocraten individualistisch, in de enkele persoon, en dus
in den Pelagiaansch vrijen wil. In zooverre werkt dus de drijfkracht van het j
beginsel der Fransche Revolutie ook wel ter dege in de Sociaaldemocraten ‘
door. Dit blijkt uit den telkens wederkeerenden eisch, dat de mondige _
‘* manlijke individuën bij meerderheid van stemmen de zaken des lands en _
i" der maatschappij regelen zullen. Van onzen eisch, dat het uitgangspunt in .
het naisgeein worde gevonden, verslaan ze zelfs niets. j
Bl. 32 n°. 74. Zie Brieven aan Tvjelenzan n°. CLXI, Dl. II, p. 76. Bil-
derdijk laat zich in dit schrijven zeer kras uit. Zoo zegt hij : _ 7
,,Daar is ten halve niets anders te` doen, dan den Burgerstaat tot zijn
M waren scopus terug te brengen. Is er grond, men bebouwe dien; is er
~ zeevaart of visscherij, men breide ze uit; zijn alle drie ongenoegzaam, men Q
; stelle fabrieken in, e11 zorge dat elk voor zijn handen en armen werk, en
door ’t werk, brood voor zich met eene vrouw en kinderen vinden kan.
D Men legge op, te werken, stelle v1·ije en dwangfabrieken, vrije en gedwon­
gèhi bouwerijen in; hechte eer aan den vrijen, schande aan den gedwongen
li 1
[