HomeHet sociale vraagstuk en de Christelijke religiePagina 62

JPEG (Deze pagina), 1.09 MB

TIFF (Deze pagina), 8.36 MB

PDF (Volledig document), 80.51 MB

à ·

"iï s Q
F5: 60
F ` protest tegen de ,,Verweltlichung" van de Kerk. Maar, ook afgezien
ia ’ nu van de vraag of zulke geloften geoorloofd zijn, staat het .
feit historisch vast, dat ook de kloosters van dien' tijd almeer de ,,ge-·
ip lofte van armoede" in een fictie deden verloopen; en dat haar optreden,
lj ._ ook al hadden ze haar oorspronkelijk type beter bewaard, _toch nooit de 0n­·
` metelijke schade kan vergoeden, die de Kerk zelve door haar zoeken van.
jl wereldschen praal aan de sociale verhoudingen heeft toegebracht. Zoolang
gil p de Kerk vervolgd werd, bloeide ze en veredelde ze de sociale verhoudingen. ‘
jl E Toen ze door Constantijn in eere kwam, boette ze haar zedelü/cen invloed `
in, en moest ze, bij consequentie, wel eindigen met het gewicht van haar
", macht juist in de andere schaal te werpen dan waarin Jezus die wierp.
I
l <·Bl. 19 n°. 41. Over den niet geringen invloed, dien de Reformatie tot ,
l betering van de sociale toestanden oefende, leze men Roscunn, in boven. l
i aangehaald we1·k, p. 82-120. Opmerkelijk is het hierbij hoe Roscher de
gl verzwakking van deze invloeden laat dagteekenen van het opkomend Terri-
ll torialisme, een Staathuishoudkundig systeem, dat wortelde in de Lu-
. thersche Reformatie, niet in de Calvinistische. Hij aarzelt dan ook
lj niet te e1·kennen, dat met name ons land den eersten stoot gaf tot
lv juister oeconomische inzichten. ,,Es war gaas anstreitzjq dor zoirtsckaftlicáo
l prima! in Europa von 0öe2·­ und Mittebllalièa auf Holland üöorgegangen,
l ­ p; 223. Cf. E. LASPEIJRES, Geschickáe der Nicderlzïndisc/Een Nmfioazal-Oecorzomie.
Leipzig 1863. In hetgeen ik van de Roomsehe landen zeg, spreekt allerminst
mztipapisme, maar feiten blijven feiten, en zoolang men het Calvinisme van
ltoomsche zijde als den wortel der Revolutie blijft voorstellen, mogen wij
üë niet nalaten steeds weer op het notoire feit te wijzen, dat de groote·
ii Revolutie in een Roomsch land uitbrak , dat nu nog het Zuiden van g
Europa en Amerika geheel Roomseh en tevens het sterkst revolutionair zijn; __ _
lil en dat de troon nergens vaster staat dan juist in Protestantsche landen.
ja
J j Bl. 20. n°. 42. Dit is de spil waarom geheel de Sociale quaestie draait. DeFransche·
ij Revolutie en zoo ook het hedendaagsche Liberalisme, is anti­sociaal en de sociale i
nood, die thans Europa verontrust, is de wrange vrucht van het valsche V
dr individualisme, dat met de Fransche Revolutie op den troon kwam. Met
name in Frankrijk is dit door de meeste Christenen ook van Protestant- _
sche zijde nooit begrepen. Men weet hoe de schoolvan Vinet juist het A
individualisme als uitgangspunt koos. Alleen Guizot zag dieper en daar­
door juister. Althans in zijn tweede periode. Vandaar dan ook dat de _
[ Fransche Christenen onder de leiding van De Pressenséuneest m.et de··Re­
* e volutionairen meêliepen, en ook in andere landen, het onze niet uitgezonderdl,
_ navolging vonden. · v _ =
lj ä
ll, v
lui