HomeHet sociale vraagstuk en de Christelijke religiePagina 27

JPEG (Deze pagina), 1.05 MB

TIFF (Deze pagina), 8.35 MB

PDF (Volledig document), 80.51 MB

25
aan de orde geweest; dook ze nogmaals op, toen het leenstelsel
ingang vond en na verloop van eeuwen uitsleet; en is ze,
om ook een feit uit onze eigen historie te noemen, voor lava ·
_ tweemaal opgelost, eens door de invoering en later door de `
afschaffing van het cultuurstelsel. Immers wie van een sociale
gaaeslle spreekt, bedoelt hiermeê in den algemeensten zin, .
__ dat er ernstige twijfel is gerezen aan ele clezlqclelljlcáelcl aaa
i eel maalscáappelljk geöoaw, waarin we wonen; en dat er dien-
f tengevolge in de publieke opinie strijd wordt gevoerd over
i de hechtere grondslagen, waarop een doelmatiger maatschappelijk
· Q gebouw, en dat beter bewoonbaar, valt op te trekken 5°). Op zich
E zelf ligt dus in het stellen der sociale quaestie nog volstrekt
niet opgesloten, dat ze moet opgelost in secialislzscáea ·
zin. De oplossing, waartoe men geraakt, kan ook een geheel `
f andere wezen. Slechts dit eene is, zal er voor u een sociale
E quaestie bestaan, noodzakelijk, t. w. dat ge de caáozalöaaráezd
I van den tegenwoordigen toestand inziet, en deze onhoudbaar- V.
j heid verklaart niet uit öljlcomslzjqe oorzaken maar uit een fout
I ia dem gromlslay zelf van ons maatschappelijk samenleven.
Voor wie dit met erkent, en acht dat het kwaad te bezweren
is door kweeking van vromer zin, door vriendelijker bejegening
‘ of milder liefdegave, moge er een religieuse, en moge er een ·
i philanthropische quaestie bestaan, maar een Sociale quaestie
4 bestaat voor hem niet 5*). Die bestaat voor u dan eerst, zoo ge l
architectonische critiek oefent op de menschelijke sociëteit zelve,
en diensvolgens een andere inrichting van het maatschappelijk
gebouw gewensoht én mogelijk acht.
Wat nu de onhoudbaarheid van den sooialen toestand be-
treft, gelijk die uit het individualisme der Fransche revolutie
geboren werd, daarover kan, dunkt mij, onder Christenman-
nen, niet wel verschil van opinie bestaan. Zoo ge u nog een "
menschelijk hart in den boezem voelt kloppen, en zoo ooit i·
het ideaal van ons heilig Evangelie u verrukt heeft, moet ook
in u elke betere aspiratie vloeken tegen den actueelen toestand. t
Immers gaat het zoo voort, dan wordt het al mimler een hemel,
• , ft
l