HomeHet sociale vraagstuk en de Christelijke religiePagina 23

JPEG (Deze pagina), 1.09 MB

TIFF (Deze pagina), 8.65 MB

PDF (Volledig document), 80.51 MB

i te
v;
1 ä
21
werelddeelen in koortsachtige spanning houdt, noch de sociaal-
democratie die thans in Europa en Amerika de publieke orde jl;
· bedreigt, ooit, ook maar van verre, zulke onheilspellende af-
metingen zouden hebben aangenomen, indien de beginselen der ·
i Fransche Revolutie niet zulk een volslagen ommekeer hadden i
teweeggebracht in het levensbewustzijn der natiën, der standen J
en der individuen *4).
4 In de eerste plaats dan, de Fransche Revolutie moest oorzaak
li worden van een diep gaanden soeialen nood. Dit volgde uit den
f dubbelen karaktertrek, die haar eigen was, om vooreerst geldóez/tt gl
als het hoogste goed voor te stellen, en ten andere bij de worsteling j
P om dit geld allen tegen allen op te hitsen. Niet alsof die jacht ik
op het geld in haar programma stond, noch ook alsof haar ‘
bezielder tolken geen idealer tonen aan hun harp ontlokten, ,
ii maar de theorie, het systema moest op een kniebuiging voor ·
den Mamon uitloopen, eenvoudig doordien het den horizont
l van een eeawzy leven afsneed, het geluk op aarde, das in net
aardscne, deed zoeken, en alzoo een sfeer van lagere druk- .
Z king schiep, waarin geld de waardemeter en voor geld alles
veil zou zijn. Voeg daarbij nu de slooping van alle sociale organi- g
satie, gevolgd door de uitroeping van het mercantiele evangelie
Q van het: Laissez faire, latssee _;easser,· en ge verstaat het hoe ’
de stmt_q_qle for life wierd ingeluid door een stmlqyle for money, E
HE- waarbij de wet der dierenwereld, dat de snoek het vorentje
j opslokt, grondwet wierd van alle sociale verhouding. Geld- Q
E zucht, jacht op geld, aldus had de heilige apostel ons geleerd, is F
V de wortel van alle kwaad , en nauwlijks was dan ook deze
booze demon in den aanvang dezer eeuw ontketend, of geen {
_ i overleg bleek lijn, geen list sluw, geen bedrog schandelijk
j genoeg, om door overmacht van kennis, van positie en grond- 3
{ kapitaal geld en altoos meerder geld op den sociaal zwakkere l
j te veroveren. Dit zou reeds zoo geweest zijn, ook bij aldien in den
l aanvang van deze worsteling de kansen voor een beide partijen
yelçflc hadden gestaan; maar wierd het in veel erger mate, 4
E nu de kansen zoo in het oog loopend onyelvjlc waren. Eenerzijds
. l
ä