HomeDoor een rooden draad verbondenPagina 7

JPEG (Deze pagina), 1.00 MB

TIFF (Deze pagina), 7.32 MB

PDF (Volledig document), 51.52 MB

N ;_____;·.¢,«,___,,___;:Y`*-Y` ._,i .1*,,g . ",­· :.•»­.,$;~‘W-‘<¥>~K5¤-=¢34uj§_§|l31j'=";*`¤’·;{§­j;-«"‘_;‘;‘;;=?§__;*’· "'"1*'$'jïTï `;
i 5 _
‘ lijke werkloosheid gebracht, of gedwongen worden te arbeiden
` voor een l0o11, dat dikwerf daalt tot een hongerloon. Even
treurig is de toestand van den ,,lossen" veldarbeider, of
van den arbeider in _ de veenen, die in vele gevallen gedu-
· rende de helft van het jaar tevergeefs rondzien naar werk
en den winter tegemoet gaan in den toestand van den krekel
uit Lafontainc-:’s fabel, ,,zonder spek of boterham," doch niet
wijl zij den zomer zorgeloos hebben doorgebracht. Ook voor
hen geldt de bewering, dat het aantal dergenen toeneemt
wier middel van bestaan onvoldoende is en gedurende
korter of langer tijd tot werkloosheid zijn gedoemd, terwijl
de druk der armoede zwaarder wordt gevoeld,‘naarmate de
ontwikkeling, en daarmede de behoeften, welke bevredigd
willen worden, toenemen. .
De Neo­Malthusiaan, in het voetspoor van de Elements
of social science tredend, spreekt van overbevolking en pre-
4 dikt de leer der zelfbeperking. Geene wettelijke voorschriften,
geene maatregelen tot verbetering van den toestand der `
arbeiders zullen baten, zonder beperking van den natuur-«
drift. Gesteld, dat alle voorgestelde hervormingsplannen ·
doelmatig waren en uitgevoerd werden, zoo zou toch binnen
weinige jaren de toestand weder gel1eel dezelfde zijn, indien
er geen perk gesteld wordt aan de toeneming der bevolking.
Dwaasheid! roepen daarentegen anderen; Nederland heeft ‘
geenszins te veel arbeidskracht; er is overvloed van werk,
dat echter niet wordt verricht; men dwingt den grond niet
af`, wat deze vermag voort te brengen; duizende hectaren ` ,.
woeste gronden wachten op nijvere handen, om loonende
vruchten voort te brengen. Verschaf den arbeider den toe-
gang tot den grond, stel het gebruik daarvan open voor
­ allen, die hem kunnen en willen bewerken, ontgin de hei-
develden, leg poelen en meeren droog en het zal blüken,
dat Nederland rijk genoeg is om al zijne kinderen te voeden.
Wede1· anderen verwachten alle heil van meerdere ont-
_‘ wikkeling van den handwerksstand, van eene verhooging