HomeNeerbosch' WeesinrichtingPagina 89

JPEG (Deze pagina), 923.43 KB

TIFF (Deze pagina), 5.99 MB

PDF (Volledig document), 97.34 MB

87
HALLE ­- NEERBOSCH.
BU name althans is aan de meeste lezers bekend August
Hermann Francke, de stichter van het weeshuis te Halle,
·die leefde aan het einde der 17e en het begin der 18e eeuw.
Niet alleen in, maar ook buiten Christelijke kringen wordt zgn
naam met de grootste vereering genoemd als van den man, die
tijdens de algemeene heerschappij der leerheiligheid in de Luther-
sche kerk van Duitschland het practische Christelüke leven op
­den voorgrond stelde en het wederom deed kennen als ,,het ge-
1, loof door de liefde werkende." j
. Dat ook hg in dezen arbeid niet slechts met de gewone zwarig­
heden heeft te kampen gehad, maar evenzeer met de vüandschap
·en den laster der menschen, zal niemand verwonderen, die het j
. Evangelie kent: die daarin gelezen heeft, hoe het den Heer en
' Züne Apostelen gegaan is en daarbü bedenkt, hoe de Heiland in
·de zaligsprekingen aanwees, dat al Zijne discipelen zich daarop
moeten voorbereid houden.
Gedachtig aan de aanvallen, waaraan Neerbosch dezer dagen
( bloot staat, viel het mh op, hoe de beschuldigingen tegen een
X krachtig werkend geloof door alle tüden heen dezelfde zijn. Le-
·' zende in het kostelük werk van Uhlhorn: die Ohrisliche Lebe-
f sthatigkeit 1), het Ille deel ,,Seit der Reformation", vond ik in
I het gelezene aanleiding, om die beide namen, Halle en Neerbosch,
f in dit opschrift naast elkander te stellen, omdat de aanvallen
tegen beide zoo wonderlük op elkander gelijken, en meende ik
tevens goed te doen, door de bladzüde uit genoemd werk, die
Q daarop betrekking heeft, hier vertaald over te nemen. Over het
; weeshuis van Francke lezen wü daar:
j ,,Vijanden had het werk genoeg. Weldra zeide men: dit werk
g kon niet in stand blijven; het was niet in het bezit van een
E vast kapitaal, en wanneer de menschen nu ook geld er voor
{ gaven, omdat het wat nieuws was, dat zoude weldra een einde
{ nemen. Als het werkelijk zoover kwam, dat de muren werden
S voltooid, zoo zeide een spotter, dan wilde hg er zich aan op-
E hangen. Dan weer sprak men juist omgekeerd: er waren tonnen
S gouds aangekomen. Francke stond met gereformeerden en room-
schen in verbinding, de Paus zelf stuurde het geld. Dan weer ver-
weet men Francke en zijne helpers het najagen van eigen voordeel.
De kinderen moesten overmachtig werken en daarbij honger
lijden, maar Francke stak zelf het geld in den zak. Het hate- ,
lükste en gemeenste in dit opzicht bevatte een geschrift, dat in g
‘ het jaar 1709 te Greifswald verscheen, onder den titel: Het door
·de bezige Martha zgn onderhoud en rükdom zoekende weeshuis ,
A te Halle.
‘) Yan dit werk, dat ik al münen ambtgenooten ten zeerste kan aanbevelen,
i schreef Prof. Luthardt, dat voortaan geene studie der kerkgeschiedenis meer zoude ’i
F mogelijk zijn, zonder hiermede rekening te houden. ·

l
I
t E
J ,