HomeEen menschwaardig bestaanPagina 4

JPEG (Deze pagina), 829.42 KB

TIFF (Deze pagina), 5.52 MB

PDF (Volledig document), 15.31 MB

ë'
4 · E
van elkander scheidt? Of beteekent het dat leven hier op
aarde zelf? Indien het laatste: beteekent het dan ook nog
het voortbestaan van den mensch na den dood? Mag voor
’t minst bg de uitdrukking »een menschwaardig bestaan" ook .
op dat voortbestaan het oog gevestigd zgn? Of beteekent _
het woord »bestaan" het`leven hier in verband met de
daarvoor noodige hulpmiddelen?
Al die vragen liggen voor de hand. Niemand, die eenigs­
zins doordenkt, kan er iets tegen hebben dat men er een V
i antwoord op zoekt. Altgd is een goede definitie een gewenschte ’
zaak. Geheel naar waarheid heeft een bekend schrgver eens
gezegd, dat alleen zg, die er belang bg hebben om de ware
beteekenis van een woord te verdonkeremanen, zich tegen de
juiste omschrijving en het juiste gebruik van zulk een woord
verzetten, en het spreekwoord beminnen: »Als ’t kind maar
een naam heeft!"
Nu staat, dunkt me, vóor alles vast, dat de middelen om
te blgven bestaan het bestaan zelf niet zgn. Ik leef door
brood; maar brood is mgn leven niet. Wie de middelen voor
’t bestaan zelf houdt, vernedert zich en maakt zichzelf tot
niets meer dan het product van min of meer behoorlijke
stofwisseling. Het bestaan zelf is iets anders, iets hoogers.
Wel komen de middelen er bg tepas, maar niet in de j
eerste plaats.
Dat zijn alle menschen, die niet beneden het dier gezonken
zgn, met elkander eens. Ieder heeft iets, waarvoor hg som-
mige, of vele of alle middelen van zgn bestaan, zoo ’t geëischt ‘
wordt, opoffert, ja zgn bestaan zelf prgs geeft. De ooievaar
dekt tot het laatste oogenblik de jongen met de vleugels in
het brandende nest en komt liever in de vlammen om dan _,
zgn liefdepost te verlaten. De haai zelfs slikt in de ure des l
gevaars haar jongen in en stelt zichzelve beschermend bloot *
aan de harpoenen. De mensch, die niets heeft dat hem 1
I dierbaarder dan het bestaan is, staat beneden het redelooze
dier en heeft alle menschenwaarde uitgeschud. De Christen-
martelaar laat zich, zelfs met blijdschap, op het rad leggen
I ter Wille zijner belijdenis. En de anarchist in Frankrijk werpt j,
kalm zgn bommen, ofschoon hg er bgna zeker van is dat j
binnen zes weken zgn hoofd onder de guillotine zal vallen. T
En de vervolgers der Christenen mogen hun overtuiging voor ¢
onzin houden, ze bewonderen hun kalmen moed. Het publiek
moge de daad van den anarchist satanisch noemen; het i
respecteert de kracht der toewgding, welke spreekt uit zgn 1
trotseeren van eigen doodsgevaar. Want zelfs eerlgke, ver·
tt
i l