HomeDer Socialismus der gebildeten StändePagina 6

JPEG (Deze pagina), 894.25 KB

TIFF (Deze pagina), 5.62 MB

PDF (Volledig document), 56.43 MB

Toen ik in Frankrijk, Zwitserland, België en Duitsch­ Fi
land de machtsverhoudingen leerde kennen, voelde ’ ·
ik maar al te goed hoe ver wij nog van de revolutie
verwijderd zijn, en hoe verkeerd de Hollandsche
taktiek was geweest, die meende te handelen alsof
, een gewelddadige uitbarsting binnen kort te wachten , l J
ware. Dit gemis van inzicht, hoe noodlottig ook voor g
den bloei der partij, wierp geen blaam op de perso- *
nen, vooral niet op Nieuwenhuis, die door afkomst l
en theologische opvoeding, gebrek aan menschen- ‘ ` '
kennis en gemis aan organiseerend talent, door de
omstandigheden op eene geheel andere plaats was
gedrongen dan waar hij meer eigenaardig thuis be- '
hoorde; omstandigheden, die van den man der kalme, _
* spitsvondige studie een onhandig agitator hadden ·
gemaakt. ;
Viel de kracht onzer partij mü bitter tegen, droe-
viger werd ik echter gestemd door het bederf dat
ik alom ontwaarde, vooral in het partijblad en zijne ' l
j redactie. De waarheidsliefde was verstikt door de
gewoonte der leugen; geen spoor van geestdrift meer ‘;'
in de woorden, geen bezieling in de geschriften;
integendeel, men werd er koud bij. Geen zweem van ‘ ·
onderlinge waardeering, van ridderlijken strijd, van i ·
edelmoedigheid tegenover tegenstanders; slechts haat,
achterdocht en verdachtmaking. De besten onzer ­ ·
uit alle landen werden met slik bespat en naar i l_
vermogen afgebroken in de oogen des volks. En ‘
toch, indien men het ernstig gemeend had met de lnter#
nationale verbroedering van alle socialisten, dan had
men nooit, vooral niet wegens gek.renkte ijdelheid, j
al het mogelijke gedaan om de onderlinge veeten te a
vergrooten. Voortdurend tweedracht stoken, venijnige t
aanvallen kunnen niet het werk zijn van iemand, j
_ die de propaganda voor het beginsel weet te stellen ‘
F boven alle persoonlijke beweegredenen. Was alle ,' .
liefde voor het socialisme dan slechts komedie-spel'? ,·
Aan pogingen om dien persoonlijken twist te doen
ophouden heeft het nooit ontbroken, maar alles was
te vergeefs. Van Aaer wist ik de belofte te verkrügen, ° `
`” . dat de Vorwdrts zijne aanvallen zou staken, wat
j .