HomeWat zou toch het doleeren beteekenenPagina 26

JPEG (Deze pagina), 1.03 MB

TIFF (Deze pagina), 7.84 MB

PDF (Volledig document), 32.59 MB

c _... .. nl ..,_ ___.,.... ,.». . ..., ,,.. I H., `Y.. .........-­-­­-­­­--» -ir ,
i e i
l

Men moge nu al met den schrijver niet geheel kunnen in-
stemmen, zeker toch zal zich niemand, naar aanleiding dezer
fi" woorden, bevoegd kunnen rekenen, zulk een mensch te ver-
ji volgen. De kerkelijken dachten er anders over en beschuldigden
hem van ,,het strooien van twijfelzucht, om zich een aanhang te '^
vormen, en dat hij de gereformeerde kerk in roer wilde stellen." `
L Men vond goed het boekje te doen opzoeken en ook den schrüver.
. Van plaats tot plaats werd deze achtervolgd, totdat hij eindelijk
j al vluchtende over de grenzen in vrüheid geraakte. (Bor. XIX : 49.)
Voorts zullen wij maar niet herinneren hoevele predikanten, " i
waaronder vaders van groote gezinnen, uit hun bedieningen
werden gestooten, als zü op dit of dat punt met de kerkelijke
i A heerschers verschilden. Ook dan zelfs nog, als de verdrukten
j om betere onderwijzing verzochten; of dat anderen enkele punten .
duidelüker wenschten uitgedrukt te zien. Bij die vervolging ging
men dikwijls hoogst hardvochtig te werk. - Tal van voorbeel-
I den kunnen daarvan vermeld worden.
Inderdaad, de betoogtrant der kerkelijken bleek door alle i ·
k eeuwen voor hen die haar mishaagden van zeer eigenaardigen è
I _ aard te zijn. Wilde het wereldlüke bestuur hulp bieden, dan was _
dat betoon doorgaans zeer kort van stül. Kon de galg, brand-
li stapel of bijl niet spelen, dan werd verjagen toegepast en waar
? zulks ook niet ging, vervolging in de broodwinning of verdacht-
making van personen. Alleen in Spanje werden tot Karel IV I
__ omstreeks 336 duizend menschen om het geloof gedood. Men ‘
j denke nu eens aan de overige landen in Europa. Ten aanzien _
' van Nederland schrüft MorLEv: ,,De tienen der duizenden in die
E beklagenswaardige gewesten, die aan de galg, door het zwaard,
op de houtmüt werden omgebracht, of levend in de aarde hun
graf vonden, of ook levenslang gebannen werden, zün nooit ge-
teld geworden; want die staten der wreedheid worden dikwijls
uit de registers der menschheid uitgedelgd. Geenerlei wijze, i '
waarop menschelijke wezens ooit hun nàtuurgenooten gepünigd
` hebben, die niet dagelijks in uitoefening werd gebracht. Man-
nen, vrouwen en kinderen, oud en jong, rijk en arm, gezeten
i