HomeBegrip en dogma in de rechtswetenschapPagina 10

JPEG (Deze pagina), 1.07 MB

TIFF (Deze pagina), 8.32 MB

PDF (Volledig document), 33.76 MB

gt
j s
en begrippen, uit het vroegere recht afgeleid, nog daarbij lj
passen. Blijkt dit niet het geval te zgn, zoo moeten die t
regels, desnoods zelfs die begrippen, worden opgegeven en
door andere vervangen. De Romeinsche juristen waren hier-
‘ van doordrongen. Het is eene onschatbare waarheid, die
PAULUS neerschreef: ,,non ex regula jus sumatur, sed
ex jure quod est regula fiat". Had men die gulden les steeds
betracht, veel onheil zou zijn voorkomen. De Pandekten­
titel, waarin de Justiniaansche wetgevings-commissie een
aantal rechtsspreuken verzamelde, zou niet zooveel kwaad 4 `!
· hebben gesticht. `
Hoe ver staat onze moderne rechtsgeleerdheid achter bij {
de Romeinsche! Hoe vaak blijkt het recht onmachtig, ge-
lijken tred te houden met de steeds sneller ontwikkeling
_ der menschelijke samenleving! Hoe staan de rechtsbeoefe­ ·
Q, naars verlegen, overal waar het instellingen geldt, die niet ti
op Romeinschen bodem zgn gegroeid! Een der merkwaar-
i digste verschijnselen in de rechtsgeschiedenis is het ontstaan
U en het voortbestaan van een eigenaardig handelsrecht, naast
het gewone burgerlijke verkeersrecht. Dat voor die tweespalt `
J geen innerlijke grond is aan te voeren, werd helder in het
licht gesteld door het debat, eenige jaren geleden in onze
Juristenvereeniging gevoerd. Van waar dan de scheiding?
. Doordien in de Middeleeuwen, toen de handel eene nieuwe .
vlucht nam, het gewone recht zich niet rekbaar genoeg
toonde, om eene passende plaats toe te wijzen aan de nieuwe `
verkeershandelingen, veeleer trachtte alles te persen en te -
äf wringen onder de overgeleverde regels en begrippen van het
tl Romeinsche recht, die bovendien nog bekrompen werden op-
‘ gevat. Wilt Gij het bewijs, dat alleen door het doctrinarisme '
der juristen het afzonderlijk handelsrecht kan worden ver-
li