HomeAntipapistische felheid of protestantsche plichtsbetrachting?Pagina 26

JPEG (Deze pagina), 894.26 KB

TIFF (Deze pagina), 7.79 MB

PDF (Volledig document), 25.78 MB

, ‘ 1 1 -·~~Yi!i[.-aQ-
24
te Vught, een dorp op een halfuur afstand van den Bosch,
door vele aanzienlijke Protestanten bewoond, en waar in geen
koffiehuis de N. Rotterdammer of het Handelsblad meer
te krijgen is. Zelfs in den Bosch worden die bladen in
sommige aanzienlijke soeiëteiten geweerd, terwijl tegen
andere, waar men die wel vindt, van den kanselafwordt
gepredikt.
Het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Weten-
schappen, mede door de provincie gesubsidieerd, behield
tot dusver, ondanks eenige zijdelingsche aanvallen, zijn
onafhankelijkheid van den invloed der geestelijkheid.
Niet zonder strijd evenwel. Toen b. v. in 1866 de heer
. vm HuG1sxr>oT1»1 Tor DEN B12r<ENcLAUw zijne, later uit-
gegeven, redevoering over de opvoeding der vrouw had
uitgesproken, stond een Bestuurslid, Dr. HERMANS, op,
niet om ze te weerleggen, maar om, als geloovig Roomsche
er plechtig tegen te prostesteeren. En toen in 1872 de
Hoogleeraar VREEDE eene redevoering gehouden l1ad,
waarin hij ,,een blik op Noord-Brabants materiëelen voor-
,,uitgang en politische ontwikkeling sedert l8t3" wierp,
scheelde het weinig of de tuetazzsc/zzzpperläkc vereeniging
zou, uit vrees voor afkeuring der geestelijkheid en daaruit
voortspruitende onthouding der provinciale subsidie, de
publicatie geweigerd hebben. 1) ’
Zóózeer drukt de, op onderlinge samenwerking en op
allerlei menschelijke neigingen berustende, invloed der
Roomsche geestelijkheid, dat zelfs zij die buiten de kerk ,
staan, wellicht meenende daardoor bij de meerderheid in ~
achting te rijzen, er zich onderdanig voor buigen, zoodat
men te ’s Bosch het merkwaardig geval heeft aanschouwd
dat van een Protestant en een Israëliet, beide leden der
balie, dus onafhankelijk, de eerste op de Pius-,-en geen
van beide op de Aprilfeesten heeft gevlagd!
Niet allen evenwel zijn tot vrijwillig buigen voor den
Roomschen geest bereid. Maar onze staatsinstellingen
geven, beter dan men vermoeden zou, aan de Roomsche
geestelijkheid de macht om ook onwilligen te dwingen.
Onze gemeenteraden en burgemeesters hebben een vrij
uitgebreide wetgevende bevoegdheid. op allerlei gebied,
ook op dat der zedelijkheid, kunnen zij verordeningen
uitvaardigen. Van die verordeningen bemerken zij, die r
, buiten de gemeente zijn, niets. Zietdaar dus eene uit-
` I) Zij is geweigerd, maar om eene andere reden. Het is de moeite waard
E die rede te lezen, om te zien aan hoe weinig men te ’s Bosch, uit benauwd-
heid voor de geestelijkheid aanstoot neemt. Naai wu dan haar LOHMAN.
i