HomeAntipapistische felheid of protestantsche plichtsbetrachting?Pagina 12

JPEG (Deze pagina), 811.10 KB

TIFF (Deze pagina), 7.69 MB

PDF (Volledig document), 25.78 MB

10
Voorbeelden te over om U te doen inzien dat er aan geen
hooger onderwijs meer te denken is, als uw eisch te kwader jj
uur door de overheid mocht worden overgenomen. Gij hebt
daarmede, voorzeker tegen uwe bedoeling, het eerste voorbeeld
gegeven van eene ketterjacht, die ­- vond zij navolging - ons 1
vaderland zou doen komen op het peil van den Pauselijken A
Staat, waar geen meening kon worden gedrukt zonder de
goedkeuring van den Souverein.
Gij begrijpt dus, waarom ik bij de kennismaking met uwe ii
opmerkingen mij de oogen uitwreefen vol verwondering vroeg: i
Zijn zulke dingen mogelijk in den jare 1888 te Amsterdam,
en heeft niet wellicht dezelfde booze daemon van hierboven
mij op geheimzinnige wijze verplaatst naar het Rome van den
jare 1600? Iemand, die zooveel belang stelt in de welvaart
onzer hoogeschool als Gij doet, herinnert zich zonder twijfel
de uitnemende rede, in 1885 op den jaardag der Universiteit
uitgesproken door den heer DE HOOP SCHEFFER. Daarin
roemt hij Amsterdam als de stad des vredes, de stad der jy,
vrijheid, [r.evz0;>0[z`s, Elc2¢z%e·;·’0p0!z`s, zooals de zeventiende eeuw
onze woonplaats noemde. Daar wijst hij in bijzonderheden l
aan, hoe de vroedsehap van Amsterdam, in dezen beant-
woordende aan het ideaal van den ,,wijzen koopman", dat
BARLAEUS in zijn openingsrede geschetst heeft, zich met moed,
beleid en trouw hield aan het antwoord, eenmaal op het drijven
der (Hervormde) Synode gegeven: » Het verbod van de boeken
` schijnt een religiedwang te zijn. Dien denken wij in 't klein
of in ’t groot niet aan te nemen. Hebben wij lz`ás2·z‘e’z'z‘ ge-
roepen, dan behooren wij uit de historiën wel geleerd te zijn
dat de vrijheid altijd voornamelijk hierin bestaan heeft, dat 4
1 iemand zijn gevoelen vrij uit mocht spreken, en het is het
eenige merkteeken van tiranny geweest, als men zijn gedachten
niet vrij uitspreken mocht".
De Staten - zoo vervolgt de heer DE HOOP SCHEFFER --·
»mochten dan al plakkaten uitvaardigen, ze werden hier niet
afgekondigd, of, indien al, toch nooit toegepast; de kerkelijken
" (cl. w. z. de calvinisten) mochten klagen over zekere boekjes,