HomeAntirevolutionnair of liberaalPagina 8

JPEG (Deze pagina), 774.87 KB

TIFF (Deze pagina), 7.24 MB

PDF (Volledig document), 13.13 MB

c z [
en troost zocht? ..... Helaas! het was de vloek van l
dat land, dat het dat evangelie niet anders meer
kende dan in de kerkelijke hieroglyphe en den man l
van smarten niet anders dan in de bezoedelde handen
des zedelijk gebrandmerkten priesters. Dat verbond
van troon en altaar tot wederzijdsche ondersteuning _
ten koste van het volk (den Laos, den leek, het jl
P l e b s, burger en dorper) was beide ten vloek geweest, en ?
toen de toornvloed over hen kwam, was er geen om ,
dien vloed te bezweren en den toorn te verzoenen. j
De levende Christus, was hij niet begraven geworden '
in het bloed der Hugenoten? Waar zou Frankrijk
hem vinden, hem dien zij gedood had? De Hugenoten, j
zegt een fransch geschiedschrijver, waren het geweten l
van Frankrijk geweest; en van dien lastigen getuige -
had hof en adel, Sorbonne en parlement zich afge- `
keerd en de weerloozen overgegeven in de handen
van den inquisiteur" '). `
Ja, hierin ligt de oorzaak, dat Frankrijk zelf niet
de ware vruchten heeft genoten, - en nog niet ge- V `&_
niet, - van de beginselen der revolutie van 1789, `
-dat ,,aan de rechten van den mensch ontbrak het
. eerste en het hoogste, zonder hetwelk alle de andere
van nul en geener waarde zijn: het recht des vrijen l
gewetens, onafscheidelijk van dat van vrüe belijdenis
en vrije eeredienst." ’)
Maar niet zoo in ons vaderland. Hier vond het
groote beginsel der fransche revolutie niet alleen een
wel toebereiden bodem in den alouden vrijheidszin `
des volks, maar ontving het ook zijne wijding door
zijne erkenning reeds sedert eeuwen op het hoogste
gebied. Wel had dit zijne volle toepassing nog meer
1) De la Saussaye, ibid. l
_ r ’) De la Saussaye, ibid. j I