HomeBeschouwingen over art.168 der Grondwet en de voorstellen tot herzieningPagina 32

JPEG (Deze pagina), 624.57 KB

TIFF (Deze pagina), 5.40 MB

PDF (Volledig document), 46.59 MB

^ * ·`,,";»~g;;; ­’­-,,.;,, --- ~-«¤·~-; -­­----- -, -ev-ati ._ g , ’ Y
I
is
26
Welxiu, indien deze dingen zoo zijn, en mannen
als Thorbecke en Groen en Kuyper hierin overeen-
stemmen, dat er géén toestand denkbaar is, noch wen-
schelijk wezen zou,· waarbij alle betrekking tusschen
staat en kerk zou ophouden te bestaan, waarom en g
` met welk recht spreekt men dan, omdat en zoolang lv
art. 168 er is, van een elusgenzmmcle scheiding? Zij
is nimmer anders te verwezenlüken, en zoolang de
staat uit een vereeniging van menschen bestaat, zal
men dat büvoeglük naamwoord altoos kunnen zetten g
vóór het woord ,,scheiding." In 1873 schreef Prof. h'
‘ Buys: ,,’t Is waar, er blijven betrekkingen over tus-
V schen Staat en Kerk; maar bedoelt dan iemand met
scheiding juist dit, dat alle betrekkingen ophouden te
bestaan? Ware dit zoo, men zou dan ook niet moe-
ten spreken van scheiding tusschen Staat en indi-
l vidu; want dezelfde betrekkingen, tusschen Staat en _9
individu overgebleven, bestaan ook tusschen den staat t
en de enkele personen" 1). {
1) Ik kan niet inzien, dat prof. Opzoomer, die niet met instemming
die woorden citeert (t. a. p. hl. 84), ze eenigzins weerlegt. Nog één
citaat zij mij hier vergund. Treffend schoon zegt prof. Herzog, die toch
óók pleit voor zeer principieele scheiding, 0. a. het volgende: ,,Jedes
Volksleben ist nicht ein abstracter Begrilï, sondern eine sehr concrete
Erscheinung, vor allem eine endliche Erscheinung, eine Darstellung des
allgemeinen Lebens der Menschheit in begränzter Form, unter bestimn1­
ten geschichtlichen Umständen und Bedingungen entstanden und sich
fortentwickelnd. Denn allerdings geben wir eine Fortentwicklung zu,
insofern der einzelne Volksgeist seinen angestammten Egoismus aufgeben,
seinen Gesichtskreis erweitern kann und soil; alleiu damit ist dus Auf-
V