HomeKarakter en waarde der dogmatiek en haar betrekking tot de historiePagina 28

JPEG (Deze pagina), 789.89 KB

TIFF (Deze pagina), 7.31 MB

PDF (Volledig document), 31.69 MB

T
l ï
26 l
§ iets, dat zün plaats in den tüd inneemt, met het reeds aanwezige _
en historisch erkende. f
Reeds is gezegd, dat een absoluut algemeene dogmatiek j
zich moeielijk laat denken. Men zou zich immers zoodanige i
poging niet anders kunnen voorstellen dan in den vorm eener
wetenschappelijke beschrijving van het godsdienstig geloof. Doch
dan verdient dit veel meer den titel van philosophie der gods-
dienst en men kan van den inhoud niets anders verwachten, dan
dat hü zal bestaan in een philosophisch wetenschappelüke uiteen-
p zetting van een systeem van monotheïsme, theïsme, pantheïsme,
dualisme of iets dergelijks. Derhalve of men zich daarvan bewust
is of niet, elke dogmatiek komt altoos terecht in zekere_reeds op i
. de wereldkaart betredene richting, vanwaar men de ontdekkings­ i
reize dan weer verder voortzet, of als men dat zoo noemen wil,
op zekere >>historische lijn." gi
Het Christendom als wereldgodsdienst neemt een heel eigenaar-.
dige plaats in en eischt derhalve ook een afzonderlijken maatstaf
van beoordeeling. Men kan het niet leggen op dezelfde schaal, A
i waarop men Jodendom en talmoed weegt, noch het taxeeren
g volgens denzelfden maatstaf, dien men aanwendt bij de leer van
Mohammed, het stelsel van Boeddha, de leeringen van Zerdusht.
Bü de beoordeeling van het Christendom in elk zijner tallooze le- J
M vensvormen moet duidelijk onderscheid worden gemaakt tusschen
godsdienst en geloofsleer, tusschen Christelijke en kerkelijke leer- Q
` stellingen, moet men oog hebben voor de rustelooze strooming
l vooruit, achteruit, naar alle hemelstreken en nog voor vele andere
dingen en tegen elkander ageerende of zich geheel van elkaar l,
verwijderende verschijnselen. _
Welnu, aan het begin van dat alles staat de berninnelijke,