HomeKarakter en waarde der dogmatiek en haar betrekking tot de historiePagina 26

JPEG (Deze pagina), 806.41 KB

TIFF (Deze pagina), 7.15 MB

PDF (Volledig document), 31.69 MB

. ··e
i 24
j karakter heeft, wordt ontkend door hen, die de subjectiviteit van
elke dogmatische studie op de spits drgven. Doch - omne nimium *
nocet: overdrijving doet schade aan juiste , onpartijdige beoordeeling.
Men komt het meest der waarheid nabg, wanneer men de dog-
matiek philosophie noemt. Er zgn echter ook methoden van be-
lg handeling, waarbg zg als wetenschap veel meer een historisch
karakter heeft. Maar ook al aanvaardt men dit niet zonder voor-
behoud, het valt niet te ontkennen: op de leerstellige godgeleerd­ .,.2.
heid als wetenschap werken allerlei historische gegevens in. Ge-
schiedkundige kennis is onmisbaar zelfs bg het onderzoek en de
5 beschrijving van het eigen geloofsleven in zgn ontstaan en wezen.
Het geeft m. i. aanleiding tot onjuiste beschouwingen, wanneer men
beweert, dat dogmatiek qua talis in hoegenaamd geen verband
staat tot de historie. Zelfs wanneer een theoloog aan het wgs­
geerig karakter dezer wetenschap den voorrang meent te moeten Q
geven, kan hg zich toch onmogelijk onthouden van een historisch .
onderzoek om de wording, de waarde en de gepastheid van zgn
systeem in het licht te stellen.
" Immers, elke geloofsovertuiging van vroeger of later datum,
elk godsdienstig stelsel, door eigen logisch nadenken en onderzoek
verkregen, is ten deele een product van leerstellige beginselen,
ideeën en gevoelens, die van buiten af ingekomen zgn. Zg vielen _
samen met de neigingen en inzichten van den theoloog en werden, Z
onveranderd of met de noodige wijzigingen, in zgn godsdienstige
v ‘ beschouwingen opgenomen en verwerkt. Zoo nu en dan ontstaat
j ` er wel eens een geheel nieuwe dogmatische school, maar er zullen
i A zeker weinig leerstellige systemen zgn, die in dezen zin volkomen _ I
oorspronkelgk genoemd kunnen worden. Zelfs Dordrecht heeft, á
_ wanneer het de medulla theologiae niet raakte, ook nog vele