HomeKarakter en waarde der dogmatiek en haar betrekking tot de historiePagina 24

JPEG (Deze pagina), 796.24 KB

TIFF (Deze pagina), 7.26 MB

PDF (Volledig document), 31.69 MB

ll, W
22 *
ders te plaatsen van hen, die ons voorgingen, en zij het ook, dat T
i naar het werkelijk >>Unnennbare" nog altoos in den blinde getast
_ wordt, reeds is de weg gebaand om het bereikbare te bereiken.
i Om slechts iets te noemen wijs ik op het onderdeel, de y
anthropologie, waarvan erkend moet worden, dat niet alleen de I
methode, maar ook vele resultaten werkelijk veroveringen zijn op er
j het onbekende en het bewüs leveren van krachtigen vooruitgang
y tot juister kennis en waardeering. sq,
i Ik herinner aan de groote massa heterogene elementen, allerlei
bügeloof, dwaalbegrippen , volkomen onwaardige , zinnelüke en F
dwaze voorstellingen, waarvan door de ontwikkeling van het
godsdienstig denken de wereld reeds vrijgemaakt is. Indien 4
niet zonder grond het voorstel wordt gedaan om een Pontifex j
der wereld hem te noemen, die gelijk een Prometheus nieuwe j
symbolen kan scheppen en nieuw vuur van den hemel kan rooven
om het aan die symbolen mede te deelen, dan mag voorwaar hij
wel een wetgever, een wüze heeten, die bij het eindelooze >>sic et L
non" der godgeleerde debatten ons vast kan zeggen, wanneer een 1
symbool oud is en hoe het op de zaohtste wüze afgehaakt kan · l
worden om zachtkens voort te rollen tot de plaats zijner ruste. I
Deze dienst is van geen kleine waarde, hoewel er in dit. opzicht
nog onnoemelük veel te zuiveren overblüft.
Men vergete bovendien niet: aan de eeuwen­heugende beoefening W
I van deze wetenschap bg den op- en nedergang der tijden heeft j
ons geslacht dan toch mede voor een niet gering deel de vrijwor­
` ding van het denken en van het godsdienstig leven te danken. «
I Dat is dank waardig, zelfs al willen we niet ontveinzen, dat vrü-
heid en verlichting op slechte harten en dolle hoofden soms nood- Q
i lottige werking uitoefenen, zelfs al keeren nochtans de oude vijan­
, ‘ 1
ä e
_ 1