HomeKarakter en waarde der dogmatiek en haar betrekking tot de historiePagina 18

JPEG (Deze pagina), 823.18 KB

TIFF (Deze pagina), 7.17 MB

PDF (Volledig document), 31.69 MB

- 16
klaarste overtuiging geraken van datgene, wat reeds hun voorliefde
had en dus een a priori is. Zij komen langs dien weg tot re-
kenschap en uitdrukking van hetgeen hun vroeger meer in alge-
meene trekken voor den geest zweefde of tot logisch geordende ‘
samenvatting van de godsdienstige begrippen of beginselen van
den kring, waartoe zij door opvoeding, gewoonte en sympathie .
l behooren. Of als zij nog verder gaan en op een ander of geheel i
i nieuw spoor geraken, dan komt de causa movens toch voort uit
hun persoonlüke omstandigheden, karakter en geneigdheid. Dit _ `Ii
verklaart het groote verschil in keuze, dat door allen, die daar »
komen zien en zoeken, uit het rijk voorziene tuighuis gedaan wordt. ·
‘ Evenwel heeft deze opheldering niet meer dan relatieve waarde.
i sNam men daarbü niets anders in aanmerking, meende men zoo
de zaak geheel te hebben uitgemaakt, deze manier van verklaring
zou te ruw, te Gordiaansch zgn.- Ook van te weinig waardee­ i .
’ ring getuigen. Het gaat immers niet aan zulk een nadruk te jl
leggen op het persoonlijk karakter van de beoefening der leer- K
. stellige godgeleerdheid, dat dit in mindering zou mogen komen ­
A_ van de achting voor de dogmatiek als wetenschap. Terecht wordt
5 zij beschouwd als het hoofdvak van den godgeleerde. Men ver-
gete niet, dat het geen eenvoudige Christenen, maar bijna altüd de A
groote geesten, de geleerde, machtige toongevers, de vroomsten en
` meest ontwikkelden onder de Christenen waren, die hier het werk
hebben gedaan. Men vergete ook niet, dat elke dogmatische studie
j· van eenigszins zelfstandigen aard een poging is om vooruit te ‘
i komen op het gebied der godsdienstige gedachte. ­ J
· Wel is waar kan de mensch ten slotte niets anders geven dan .
zich zelf, nl. zooals hü zelf op zekere hoogte is en denkt. Doch l
hü is dat en hü denkt zóó niet alleen ten gevolge van eigen in« ;’
R i
e