HomeDe continuiteit in den ontwikkelingsgang der natuurkundePagina 23

JPEG (Deze pagina), 837.46 KB

TIFF (Deze pagina), 8.36 MB

PDF (Volledig document), 25.74 MB

21
r koperdraad inductiestroomen werden opgewekt, die er warmte in h
deden ontstaan. Toen JOULE den arbeid, voor het ronddraaien
i noodig, bepaalde en de ontstane warmte, werd bevonden dat
A om 1 kilo water 1° te verwarmen 460 arbeidseenheden ver-
eischt werden.
Eene andere wijze hetzelfde doel te bereiken vermeldt HELM-
HoLTz in zgne beroemde verhandeling: ,,Ueber die Erhaltung
der Kraft" in 1847: wanneer men eene leidsche flesoh laadt _
_ _ door middel van een electrofoor, dan is aan de eene zgde ar-
ï I , E beid noodig om de aantrekking der ongelgknamig geëlectriseerde
lichamen, harskoek en dekplaat , te overwinnen , aan de andere ‘ _
· zgde levert het ontladen der leidsche flesch warmte.
Deze beide proeven hebben dit eigenaardige, dat ze tot in
het onbepaalde kunnen worden voortgezet, dat de hoeveelheid j
_ warmte dus ook tot in het onbepaalde kan vermeerderd worden
en daarmeê is voor altgd de warmtestof-theorie gevallen, die
i` toch het kenmerkende van het stofbegrip - de standvastige
hoeveelheid ­­ niet op kan offeren zonder zich zelve te von-
nissen.
. Zeker zou men reeds vroeger tot dit resultaat gekomen zgn,
had men de. methode door OARNOT gevonden en in 1824 bekend
gemaakt, toegepast; maar het voornaamste van diens werk
scheen onbegrepen en vergeten te zgn tot THoMsoN, eerst in ‘
i ` 184,8, de aandacht vestigde op CARNOT’S redeneering. Volgens
dezen mag men toch bg het nagaan der betrekking tusschen ·
warmte en arbeid eerst dan een besluit trekken als de lichamen,
die eene verandering hebben ondergaan, teruggebracht zgn tot M
`
? .