HomeHet arbeidersvraagstukPagina 33

JPEG (Deze pagina), 772.09 KB

TIFF (Deze pagina), 6.67 MB

PDF (Volledig document), 50.34 MB

31
medegewerkt, en niet als gevolg hebben: stijging van het i
loon; even als wanneer het loon daalt, dit geen hoogeren à
stand der rente, doch daling in den prijs der producten zal
veroorzaken. l
r Deze en dergelijke stellingen, meest alle aan de reeds i
genoemde ,,klassieke" Engelsche schrijvers te danken, hebben .
al heel wat onheil gesticht, want zij gaan uit van de mee- 1
ning, of liever brengen de Maatschappij in den waan, dat
de belangen van Kapitaal en Arbeid rechtstreeks met elkaar
in strijd zouden zijn; en niets is minder waar.
lk heb overigens in dit Hoofdstuk minder gesproken over
het werkelijk kapitaal, dan over datgene wat veelal onder
,,kapitaal" verstaan wordt, namelijk: de ondernemer, de
werkgever. Het is hoofdzakelijk tegen dezen dat de strijd "
is aangebonden; veel minder tegen datgene, wat eigenlijk
kapitaal is, en, in den vorm van fabrieken, machinerien,
schepen, magazijnen en goederen, zulke goede en nuttige
diensten bewijst, dat wel niemand met gezond verstand het
gaarne op de wereld zoude missen. j
Op hetgeen ik versta onder ,,St00mis in het nataarlvjk
,,raiZverrkecr", kom ik in het laatste gedeelte dezer beschou-
wingen terug, alsmede op de middelen, die volgens mijne
overtuiging, deze stoornis kunnen doen ophouden.
Daar toch zit de praktische oplossing van het vraagstuk.
Men spare zich de moeite te onderzoeken, of de verhou-
ding tusschen belooning van werkgever en werkman, zooals
zij sinds 6000 jaren door natuurlüke wetten beheerscht
wordt, op foutieven grondslag berust; doch men spore na
waarom in een bepaalden kring, waar een ieder klaagt
over gebrek aan werk, waar dus een ieder meer werken r
wil, toch niet meer gewerkt wordt.
Zal men die stoornis, welke enkel aan menschelijke wet-
geving moet geweten worden, hebben weggenomen, dan ook
zal de gelegenheid tot arbeiden zijn terug gekeerd, dan eerst
zal de werkman geholpen zijn.