HomeHet arbeidersvraagstukPagina 27

JPEG (Deze pagina), 774.73 KB

TIFF (Deze pagina), 6.79 MB

PDF (Volledig document), 50.34 MB

Y
25
zou geven aan dezulken, die niet verkiezen zich naar die
omstandigheden te voegen en hun eischen hooger stellen.
Kan het niet inwilligen van dergelijke eischen Exploitatie
_ heeten van den werkman door den werkgever, ik herhaal
A het, dan wordt de werkgever geëxploiteerd door den afnemer ,
den grossier, die alleen zijne bestellingen doet bij hen,
die hun fabrikaat goedkoop willen van de hand doen; - dan
wordt de grossier geëxploiteerd door den kleinhandelaar, die
.-4·- alleen daar ter markt gaat, waar men zich naar den prgs
• van den dag wil voegen; - dan wordt de kleinhandelaar
geëxploiteerd door het publiek, met name door den werkman,
die zich wel zal wachten zijn inkoopen te doen bg de win-
keliers, die niet willem met even weinig winst verkoopen
als hun confraters.
En zoo draaien wij in een cirkel rond en moeten besluiten,
of wel dat de een den ander exploiteert en de wereld eene
groote Exploitatie­l/[aatschappij is geworden, waarin de werk-
man zgn exploiteerende rol zou spelen evengoed als ieder
j ander; - of wel dat een ieder, wederom de werkman niet
' uitgezonderd, zulk eene belooning geniet voor zgn arbeid,
l als de iiutligheicl van ieders arbeid medebrengt; welke nut-
E tigheid afhankelgk is van eigen bekwaamheid en geestkracht
` eenerzgds, en van behoefte aan dien arbeid en gelukkige of
E ongelukkige omstandigheden anderzgds.
E e 5.
i Eene andere economische stelling, vooral aan Amir Smrru
; en DAVID Rrcnnno te danken, is deze: Naarmate het loon
daalt, stijgt de winst van den ondernemer, en omgekeerd.
.,i En inderdaad, met laat zich zoo gemakkelijk voeren tot
` den volgenden gedachtengang: ,,Een werkman, die gewoon _
,,was f 10,- te ontvangen, ziet zgn loon verlaagd en op
,,f 9,-- gebracht; terwgl nu het loon met f 1,- daalt ver-
,,meerdert de winst juist met hetzelfde bedrag." Deze wgze
van redeneeren past alleen op die andere waarbg men aan-