HomeDe 'Bede' van dr. A. Kuyper, afgewezen door dr. A. W. BronsveldPagina 55

JPEG (Deze pagina), 812.80 KB

TIFF (Deze pagina), 7.07 MB

PDF (Volledig document), 47.54 MB

53
getuige te verhooren, en in plaats van háár te laten spreken, geeft I
hij het woord aan Voetius.
, Indien ik eens een anderen weg insloeg, en aantoonde, dat de
gereformeerden wel degelük universiteiten hebben opgericht! ii i
Doch - ik wil ook met een woord van Voetius beginnen. Op {
bl. 125 van de ,,Lüst der Hoogescholen" staat: ,,Salonariimn of
Saamar. Dese is door de gereformeerde gesticht in den Jaare 1600
of 1604."
Door de gereformeerden! Mü dunkt, Dr. Kuyper moet, toen hij
die woorden las, hebben gevraagd: was er te Saunnur ook al een
,,Vereeniging voor hooger onderwüs op gereformeerden grondslag ?"
Ik wenschte voor hem, dat hij het gevraagd had. Want hij zou,
indien hij zich bij Voetius’ woord niet had neergelegd, ontdekt
hebben hetgeen Michel Nicolas, als resultaat van zijn vele grondige
studiën over de geschiedenis van het onderwijs in Frankrijk, mede- ­
deelt:') ,,Les églises reformées de France étaient a peine organi-
sées, qu’elles sentirent la nécessité de fonder des universités, ou,
comme on les appelait alors, des académies." Aan dat voornemen
werd gevolg gegeven, en de fransche gereformeerden stichtten niet
minder dan acht akademies, waaronder er waren met vijf facul-
teiten, de medicijnen niet uitgezonderd. Doch wie deden deze scholen A
verrüzen? Particulieren? Neen, grootendeels deden het kerkelijke
besturen, qua tales. De akademie te Montaaban werd gesticht door
den kerkeraad te dier plaatse; die te Montpellier door de synode
nationaal aldaar in 1598 vergaderd; die te Die in 1604 door de
o provinciale synode van Daaphiné.
Doch het is misschien niet onnut, hier iets meê te deelen uit de
Lois et Règlements de Faeadéonie de Montaaban, dressés l’an *1600,
aa mois d’Oetobre, et pabliés aa grand ternple.2) Ik zal de inlei­ Q
ding in haar geheel vertalen: ,,Naardien de akadémies en andere 6
hoogere scholen werkplaatsen zgn, waarin de geest der menschen
1) Lichtenberger, Encyclopedie i. v. Academie.
2) Bulletin de la Société de l’Histoire des protestantisme Français IX. p. 398.