HomeDe 'Bede' van dr. A. Kuyper, afgewezen door dr. A. W. BronsveldPagina 53

JPEG (Deze pagina), 838.18 KB

TIFF (Deze pagina), 7.07 MB

PDF (Volledig document), 47.54 MB

K
51
om een stndimn generate, een academie of universiteit te stichten.
Laat de geschiedenis zelve spreken! In het midden der 13e eeuw
_ heeft reeds paus Innocentius IV een rechtsschool gesticht te Rome, i
waaraan hij al de privilegies schonk, welke aan een stnclinon gene-
i rate toekwamen. Hieruit blükt reeds, dat de kerk zich het recht
toekende, om universiteiten te stichten. Dat de paus er echter zoo
* weinig toe overging, is alleszins verklaarbaar. De universiteiten
ii werden allen opgericht, met het oog ook op de belangen der kerk.
i De geheele universiteit van Parüs, zegt v. Savigny (bl. 226) is voort-
gekomen uit de Domschool, welker opziener de domkanselier was,
en ,,so gieng die Aufsicht des Canzlers gleich Anfangs auf die Uni-
` versität iiber." Bü elke promotie te Bologna was de kerk vertegen-
woordigd, en het is den doctoren aldaar in 1270 slecht vergaan,
toen zü tegen den archidiaconus en den bisschop zich verzetten. Te
Parijs en elders waren büna alle leeraars aan het celibaat onderwor-
pen, en droegen zij geestelijke kleeding. De hoogeschool te Keulen
l had een zegel, welks keerzüde het beeld van den paus vertoonde. I)
E Wat wil men meer? Het was niet dikwerf noodig, dat de paus door
een bul een universiteit oprichtte, gelijk hij dat de school te Toulouse
deed, met het oog op de onderdrukking der Albigenzen 2) -­ de
vorsten en steden vroegen aan de kerk haar privilegies, en waren
e0 ipso tot heil en in de dienst van de kerk arbeidende. De kerk
° beschouwde de hoogescholen, als hare dochters. Een oprecht ka- _
tholiek 3) drukte het aldus uit: ,,Van hoe veel nut goed ingerichte
• universiteiten zijn én voor de kerk én voor de maatschappij, heeft
{_ de kerk van den beginne ingezien; evenals wederkeerig de christe-
I lijke maatschappij begrepen heeft, dat de universiteiten zonder het
; gezag en de zorg der kerk doel en vastheid missen. In de eeuwen
M en landen, waarin het geloof heerscht, is dan ook de kerk, waaruit
1) Zie v. Savignychl. 404.
I 2) Huber zegt in zijn boek: ,,Die Englische Universitäten", dat er tot het midden
der '13¢ eeuw geen zes leeraars (magistri) kunnen aangewezen worden, die leek
j W?].I’6ll.
E 3) P. F. X. de Ram, in zijn De Jure Ecclesiae in universitatem studiorum, p. `VI.