HomeDe 'Bede' van dr. A. Kuyper, afgewezen door dr. A. W. BronsveldPagina 51

JPEG (Deze pagina), 806.10 KB

TIFF (Deze pagina), 7.02 MB

PDF (Volledig document), 47.54 MB

49
school te Praag. En hoe vangt Kink zün klassiek werk aan over
de geschiedenis der keizerlüke universiteit te Weenen? Met deze
woorden: ,,Die Gründung der Universität in Wien war das Werk l
"" der Brüder Rudolf IV und Albrecht III, Herzogen zu Oestenreich,
I Urenkel Rudolf s von Habsburg. Die Stiftungsurkunden hiefür wur-
den in den Jahren 1365 und 1384 erlassen." Wij zijn hier nog
ver van de Reformatie. Doch ieder, die zich de moeite getroosten
wil, kan bij von Raumer en andere schrijvers nazien, ') hoe in de
146 en 156 eeuw niet minder dan 12 universiteiten in Duitschland
- door vorsten of steden zijn gesticht. In 1495 gaf Maximiliaan I
als zgn verlangen te kennen op den rijksdag te Worms, dat ieder
keurvorst op zijn gebied een universiteit zou stichten.
Er is dus niets aan van Dr. Kuyper’s bewering, dat ,,na de Re-
formatie" de duitsche vorsten zich gingen beschouwen, als tredende
" in al de rechten, welke de Paus tot dusver in gemengde zaken had
. uitgeoefend. Sommige universiteiten in de 146 en 156 eeuw ver-
I kregen pauselüke, andere alleen keizerlijke privilegies en bekrach-
"` tiging. In de 166 en volgende eeuwen zijn in Duitschland geen
hoogescholen verrezen, dan op initiatief en door bemiddeling van de
regeering. In ons vaderland heeft nooit een corporatie of vereeni-
ging een hoogeschool gesticht. Van het athenaeum te Amsterdam
L zegt Voetius: ,,In den jaare 1632 vondt de Regeermg het goedt,
J hier na ’t voorbeeldt van andere steeden weeder een Illustre of
Doorluchtige Schoole op te rechten." Van de Doorluchtige Schoolc
jl te Deventer, zegt hij, dat ze in den jare 1630 ,,door den magis-
X traat is geopend, en ingew§dt." Leyderfs hoogeschool is, gelijk
ieder weet, een stichting van den Prins, in overleg met de Staten
i van Holland; Frcmekefs school is gesticht door de Staten van
I Friesland; G7·0mIngen’s akademie door ,,de Heeren Staaten van
Groningen en Ommelanden", en Utrechfs universiteit verrees naar
een besluit van den magistraat, door de Staten der Provincie be-
'l) Kosegarten, Gesch. d. Univ. Greifswald; Hautz, Gesch. d. Univ. Heidel-
berg; e. a.
‘ 4
Mi