HomeDe 'Bede' van dr. A. Kuyper, afgewezen door dr. A. W. BronsveldPagina 49

JPEG (Deze pagina), 768.85 KB

TIFF (Deze pagina), 6.88 MB

PDF (Volledig document), 47.54 MB

47
deren Rechte, wie es scheint, sich bald entwickelten, und auch
bald anerkannt vvurden" l).
In confesso is dus, dat de oirsprong van die oudste universi-
teiten vrij duister is. Waarschijnlijk hebben wij ’t ons echter zóó
voor te stellen, dat niet alleen liefde voor de wetenschap, maar
ook praktische behoeften 2) hier en daar een leeraar deden opstaan,
die door zün gaven leerlingen tot zich trok. Groeide hun getal
bijzonder sterk aan, dan ston<len er naast den eersten leeraar
andere op -­ en na korten of langen tijd werd de korporatie
erkend en bcvoorrecht door Keizer of Paus. Vergeten wg nu niet,
dat deze dingen zijn geschied in het hart der middeneeuwen; in
‘ die lang vervlogen eeuwen, waarin men nog niet die afgebakende
machten had; nog niet kende, wat wg thans ,,de Staat" noemen;
en waarin het volksleven in wording en worsteling was. En als
wü dat bedenken, dan zal het niemand in den zin komen, het-
geen toen is geschied, verbindend te achten ook nog voor ons.
De regel: In de middeneeuwen ontstonden op deze of die wijze
de hoogescholen - derhalve moeten zü ook nu op dezelfde wijze
tot stand komen: die regel is onhoudbaara
Trouwens, ,,de vrije universiteit", welke Dr. Kuyper wil stichten,
Z komt niet tot stand gelijk die oude scholen. Te Amsterdam vormt
men eerst een corporatie, die zorgt voor lokalen, voor de financiën,
enz. enz. en dan de leeraren benoemt. Volgens de in Italië ge-
volgde methode, had Dr. K. beginnen moeten met een cursus te
openen over een of ander vak van hooger onderwijs, en had het
moeten blijken, of rondom hem van lieverleê zich een universiteit
kwam vormen. Zijn beroep op de historie stelt dan ook te hel-
` derder in ’t licht, hoe onhistorisoh hij handelt.
Von Savigny zelf erkent dan ook aan het einde van zgn hoofd-
stuk over de universiteiten: ,,Dass späterhin im deutschen Staats-
rechte ein anderer Grundsatz angenommen werden ist, soll damit
1) t. zi. pl. bl. 168.
2) Zie E Leo, Gesch. von Italiën. S. 38 vv.