HomeMijn leesboek voor de volksschool getoetst aan "Een Nederlandsch Belang" van den Heer H. Hemkes KznPagina 51

JPEG (Deze pagina), 914.71 KB

TIFF (Deze pagina), 7.17 MB

PDF (Volledig document), 63.03 MB

a‘ té
Y, . 49
‘ toepassing op vele bezwaren stuiten, en niet zon- g
{ der aanmerkelijk nadeel voor de .taal zelve worden
, doorgedreven. Ook hier derhalve moet vrij wat
3: ruimte gelaten worden, om in elk bijzonder geval
f met oordeel des onderscheids te kunnen handelen.
Bij een aantal woorden is het nauwelijks te bepalen,
of zij binnen den engeren kring van enkele gewesten
beperkt zijn, dan wel tot de gemeenlandsche taal
behooren; wat ons hier of ginds bevreemdt, wordt i
TI wellicht ook elders verstaan. Welnu, men ga dan
Z onbekrompen te werk; men helle in twijfelachtige
gevallen naar de liberale zijde over; en, moet men
eenmaal inconsequent zijn, men zij het liever door
teveel, dan door te weinig op te nemen. En zoo dik-
wijls men in den schat onzer volksdialecten van
Noord of Zuid eenig woord aantreft, dat de geluk-
kige uitdrukking behelst van een begrip, waarvoor
de algemeene Nederlandsche taal geen geschikt ·
i woord heeft aan te wijzen, dan voorzeker mag men
de gelegenheid niet verzuimen om den rijkdom der
taal te helpen bevorderen, die te allen tijde streefde
en moet blijven streven, zich te versterken en in i
`iedere nieuwe behoefte te voorzien door te putten
W uit de_ steeds vlietende bron der levende volks-
' spraak?
Dat is verstandige taal, waarbij alle Nederlanders, onverschillig
i hoe ze heeten, elkaar de hand drukken. Dat is een woord, waarbij
ig men zich voomeemt, steeds in ’t oog te houden, wat de geleerde
S schrijver later zegt (Inleiding pag. XLIV): ,,Onze schrijf taal ‘
g, vertoont nog al te veel de sporen van de knel-
A °/·‘ ­` lende banden, waarin de schoolsche willekeur of
j betweterij van vroegere spraakkunstenaars hare
vrije beweging plachten te belemmerejn. Gelukkig N
zijn wij in de latere jaren een beteren weg inge-
i slagen."
. En wat ,,samenstellingen" betreft, ,,bij ons onbekend", zooals het bij N
J den Heer H. luidt, daarop is zoo zeer toepasselijk, wat Prof. de Vries l
' elders zegt, dat ik er geen woord aan behoef toe te voegen. l
,,Eene tweede vraag, die beantwoord moest worden,
is deze: in hoeverre moeten sammzgzsiclde waarden
4
4 W