HomeThorbecke of KappeijnePagina 8

JPEG (Deze pagina), 957.62 KB

TIFF (Deze pagina), 7.18 MB

PDF (Volledig document), 22.62 MB

. » E
¥·
U i
i11 de OO1`G11 , die de uitvaart begeleidden van de vroegere koningin
der wetenschappen, de onvolprezen Theologie. ,,Ter uitvaart" zou-
de11 ook wg wille11 schrijven boven dit opstel, gewijd aan de
nagedachtenis van een richting, die hoewel niet zoo belangrük als
het bovenbedoelde verschijnsel, toch voor ons vaderland la11ge11
tüd va11 groot gewicht is geweest. Het is die richting der geesten j
op staatkundig gebied, die we boven hebben aangeduid en die T.
j bekend is onder den naam va11 ,,het liberalisme“. Zü heeft zoo _
diepe wortelen geschoten i11 ons volksgemoed, en is zoozeer de
grondtoon geweest van alle nationale denkbeelden, dat, evenals T
het met zoo menigen geliefden afgestorvene het geval is, evenals
dat vooral blijkt op theologisch gebied, de menschen zich niet
kunnen begrijpen dat van hetgeen hun zoo dierbaar was, r
eigenlijk niets dan de schim of schaduw der herinnering is _
overgebleven, dat wat nog erger is, anderen de_plaats moeten
j vervullen, die door dezen doode is opengelaten. _ l
· De theologie heeft den scepter nedergelegd, maar welk ee11e
anarchie is na deze omwenteling op geestelük gebied gevolgd. Na
de tucht der kerk te zijn ontwassen werd alle breidel afgeschud,
en meende de menigte , ook zo11der geformuleerde beginselen, zich
te kunnen bewegen door den doolhof van het menschelijk leven.
g_ Echter zijn er nog velen, die zich inbeelden dat de theologie een
· richtsnoer kan geven, en daarop vertrouwende, ee11 treurige ver- '
i warring van denkbeelden instandhouden en verspreiden. Vrienden
der oude mythen en toch aangegrepen door de moderne denk- j
beelden, zijn terstond kenbaar aan het twüfelachtige hunner i .
1neeningen, en het onbesliste hunner handelingen op elk gebied.
Een dergelijke waan houdt 11og velen bevangen, die weleer ' _ °
g zich hebben geschaard onder de voorstanders van het libera-
lisme. Hun denkbeelden hebben groote dingen tot stand ge-
, bracht in het tijdperk va11 Thorbecke en Groen, in de periode
VH111 1848, bij ons de bevestiging van 1789. De liberalen zien ech-
ll _ ter dat diezelfde denkbeelden thans tot onmacht zün gedoemd,
j dat ze het raderwerk van staat belemmeren, dat ze onmoge-
lijke toestanden i11 ’t leve11 roepen, als verleden zomer het geval
j is geweest .... ze zien dit alles e11 toch .... bewegen zich
1 niet. Ze klagen over de vertegenwoordigers die ze zelve kozen,
1 ze klagen over de ministers die het land regeeren, ze klagen
Wil
.g jl
ll
£_> A [
ii jIi"£>~,_ __ ­