HomeThorbecke of KappeijnePagina 5

JPEG (Deze pagina), 839.42 KB

TIFF (Deze pagina), 7.17 MB

PDF (Volledig document), 22.62 MB

.4 i i Jrvn Y Y l
g i
r
3
l

. ,,Een ,,liberaal" Ministerie noemende , meen ik niet eene partij-
I regering; schoon ik den naam laat welgevallen, zoo men
dien in onzen geest wil opvatten. En dan is het kenmerk van
r een liberalen Staat en een liberaal Gouvernement, dat de
t ontwikkeling van zeUstcmdi_qe,kracht bevorderen; zel/lsmncligc
l kracht in provincie, gemeente, vereeniging en individu. Be-
vorderen, dat heet, de algemeene voorwaarden scheppen,
`· waaronder die ontwikkeling mogelijk wordt.
4 Wil dit zeggen, dat de Staat voor alles te zorgen, alle kwa- ·
I len en gebreken der maatschappä te genezen hebbe? Willeii
i op een omweg terugkeeren tot den toestand, waarin ieder
E gezellig werk leven , wijding en zegel van de regering des Staats
scheen te moeten ontleenen? Integendeel. Eene eerste wet is
ïj, onthouding; onthouding van hetgeen zijne roeping als regts-
vereeniging te buiten. gaat. Het zijn in wezen, bestemming en
l' middelen andere levensmagten dan de Staatsmagt, welke de
I, kerk, het onderwijs, wetenschap, kunst, maatschappelijk te
Y vormen en te besturen hebben; magten in wier sfeer burger-
lijk overheidsgevoel of dwang niet te pas komt. Met deze en
zoovele andere sociale belangen, regeling van stoiïelijken arbeid
~ en goederenverkeer, in aanraking, van alle kanten gedrongen l
door vragers, niet zoozeer om vrijheid, die den wil om zich i
zelven te helpen onderstelt, als om bgstand van het gezag,
r ondervindt de Staat, dat onthouding soms grooter kunst dan
handelen is. Ook zou hij, op eenmaal zich binnen zijne grenzen
" terugtrekkende, leemten in de zamenleving doen ontstaan, die
i een algemeenen stilstand of achteruitgang zouden veroorzaken.
_ Intusschen is het een eisch van liberale regering, dat de Staat
hetgeen niet tot het gebied van het regt behoort meer en meer {
`°· aan anderen overlate; en dien eisch hebben wij zooveel moge-

_ gij
dj
ll, _ ‘
J 1 .