HomeThorbecke of KappeijnePagina 17

JPEG (Deze pagina), 948.83 KB

TIFF (Deze pagina), 7.22 MB

PDF (Volledig document), 22.62 MB

.g.T.a....I­ M W. ««·.> .. .-.. - .»M .« ...-.i-l.. ._......r--.;-.~; :-,.-.~.r,«..,,_r,.l... .. A ,, .---., , .,
. ii
9
l

f 15
;
j de woestijn, het Beloofde Land in het gezigt te krggen.
{ moeten weder trachten om zuiver beginselen tegenover begin- i
selen te stellen en ieder weten zgne beginselen te formuleeren. T
E Immers de scheidslijn in de politiek zal altgd deze blgven, dat,
terwgl sommigen meer of minder hervormingsgezind zgn, ‘
j _ anderen zgn meer of minder hervormingssohnw. En die alge- {
* meene aanduiding is niet genoeg. Ieder tgdperk heeft zgne
1 eigene hervormingen, hervormingen in eene bepaalde rigting,
4 ­ die welligt niet allen, welke die rigting zgn toegedaan, even
zuiver voor zich hebben geformuleerd, maar die desniettemin in
l ` de maatregelen, die verlangen, is te herkennen, omdat al die
maatregelen de uitdrukking zgn van een en al hetzelfde beginsel.
Y/Velke moet dan, zal er op nieuw eene progressistische g
en eene anti­progressistische partg zgn, het beginsel der her- E
vormingsgezinden wezen? t
Onze voorgangers hebben onder de leiding van Thorbecke de g.
constitutioneele staatsinstellingen veroverd; hebben dit niet ·
gedaan zonder harden kamp; zg hebben daartoe noodig gehad bj
y onwrikbare standvastigheid en uitnemend beleid. Maar wat zg
g verkregen hebben is dan ook nu geworden gemeen goed van
allen; wg kunnen onze staatsinstellingen verbeteren, aanvullen,
* voltoogen, maar aan het beginsel van die instellingen raken,
dat kunnen niet meer nu een gansch geslacht daaronder is
opgegroeid. De strgd voor onze constitutioneele staatsinstel-
li lingen is dus geëindigd, tenzg het mocht zgn een strgd tegen
pi eene in ons land voor ’s hands onmogelgke reactie. Hetgeen,
l toen het nog verkregen moest worden, doel was, moet, nu ‘ ;
het verkregen is, middel wezen, en als men spreekt van een i
, geest van ontevredenheid bg de natie , dan kan dit, meen ik, _
geen andere wezen dan eene ontevredenheid die vraagt: nu wg f
i die zoo geprezen staatsinstellingen hebben, wat brengt men if
daardoor ten onzen behoeve te weeg? dus , die den weg van »
. werkelgke hervorming willen inslaan, moeten zich mgns inziens
ten doel stellen onze gansche staatsinrichting te doordringen
van de moderne levensbeschouwing, en wel door consequente
j. toepassing van het publiekregtelgk beginsel. Als wg vgf en
f twintig jaren terugblikken, dan zien wg dat de algemeene
i opvatting deze was, dat de Staat niets anders is dan eene
U Tr?
Z ig"
i